- Diety ketogeniczne, popularne ze względu na odchudzanie i inne korzyści, mogą skrywać niespodziewane ryzyko dla zdrowia.
- Naukowcy odkryli, że niektóre warianty tej diety, zależne od źródeł tłuszczu, mogą nasilać stany zapalne w organizmie.
- Kluczem do zrozumienia tego zjawiska są długołańcuchowe nasycone kwasy tłuszczowe, które negatywnie wpływają na komórki.
Dieta keto pod lupą: zaskakujące odkrycia dotyczące stanów zapalnych
Wiele osób decyduje się na dietę ketogeniczną, licząc na liczne korzyści zdrowotne, takie jak redukcja masy ciała czy potencjalne działanie przeciwzapalne. Ta popularna strategia żywieniowa, opierająca się na wysokiej zawartości tłuszczów i minimalnej podaży węglowodanów, ma na celu wprowadzenie organizmu w stan tzw. ketozy.
Wówczas, zamiast glukozy, ciało zaczyna wykorzystywać tłuszcze i ciała ketonowe jako główne źródło energii.
Jednak najnowsze badania rzucają nowe światło na tę dietę, wskazując, że jej wpływ na organizm może być bardziej złożony, niż dotąd sądzono. Zespół naukowców z Centrum Onkologicznego Uniwersytetu Cincinnati w USA odkrył, że niektóre warianty diety ketogenicznej mogą wręcz nasilać stany zapalne.
To odkrycie jest szczególnie istotne, ponieważ choć wiele wcześniejszych prac podkreślało przeciwzapalne działanie ketozy, część badań wskazywała także na zwiększone stany zapalne i inne szkodliwe skutki.
Dlaczego wyniki badań były sprzeczne? Klucz tkwi w tłuszczach
Długo panowała rozbieżność w wynikach badań nad dietą ketogeniczną. Jedne wskazywały na jej prozdrowotne, przeciwzapalne właściwości, inne z kolei na nasilanie stanów zapalnych. Teraz badacze zidentyfikowali czynnik, który może wyjaśniać te sprzeczności.
- Analizując inny aspekt diety ketogenicznej, podążaliśmy za danymi naukowymi i odkryliśmy coś nieoczekiwanego. Nasze wcześniejsze badania wykazały, że nie każda dieta ketogeniczna jest taka sama, a różne rodzaje tłuszczów powodują odmienne zmiany metaboliczne - wyjaśnia profesor David Gius, dyrektor University of Cincinnati Cancer Center.
W nowym projekcie zespół profesora Giusa prowadził eksperymenty, karmiąc myszy dietami ketogenicznymi zawierającymi różne kwasy tłuszczowe. Równocześnie badano działanie tych substancji w hodowlach tkankowych. Wyniki były jednoznaczne: to właśnie rodzaj tłuszczu okazał się kluczowy.
- Odkryliśmy, że długołańcuchowe nasycone kwasy tłuszczowe wydają się sprzyjać prozapalnej odpowiedzi układu odpornościowego. Z kolei nienasycone i średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe wykazują raczej działanie przeciwzapalne - tłumaczy profesor Gius.
Jak konkretne tłuszcze szkodzą komórkom?
Badania wykazały również, że wzrost stanu zapalnego nie jest przypadkowy. Jest on ściśle związany z procesem wywoływanym przez stres mitochondrialny. To stan, w którym mitochondria - małe "elektrownie" w naszych komórkach - nie funkcjonują prawidłowo, co prowadzi do aktywacji komórek układu odpornościowego i nasilenia reakcji zapalnej w organizmie.
Co to oznacza dla osób na diecie ketogenicznej?
W połączeniu z wcześniejszymi badaniami tego samego zespołu, nowe odkrycia sugerują, że osiągnięcie pożądanych efektów diety ketogenicznej wymaga uwzględnienia wielu czynników. Kluczowe jest zwracanie uwagi na źródła tłuszczu w diecie.
Ważne jest, aby wybierać tłuszcze nienasycone i średniołańcuchowe, unikając nadmiaru tych długołańcuchowych nasyconych, które mogą prowadzić do niechcianych stanów zapalnych.
Nadzieja dla pacjentów z nowotworami: kiedy dieta keto pomaga?
W kontekście leczenia nowotworów naukowcy mają jednak dobrą wiadomość. Dieta ketogeniczna może zmieniać mikrośrodowisko guza w sposób, który zwiększa skuteczność immunoterapii - nowoczesnej metody leczenia, która wykorzystuje własny układ odpornościowy pacjenta do walki z rakiem. Aby lepiej poznać ten obiecujący mechanizm, prowadzone jest już badanie kliniczne w UT Health San Antonio, gdzie profesor Gius rozpoczął swoje prace.
Wkrótce podobne badanie ma rozpocząć się także w University of Cincinnati Cancer Center.