Pułapka rutynowych eliminacji w chorobie Hashimoto
Diety eliminacyjne – czy mają sens? W Internecie i rozmaitych innych publikacjach wielokrotnie możesz przeczytać, że przy chorobie Hashimoto musisz natychmiast odstawić gluten, nabiał, a najlepiej jeszcze część warzyw, strączki, orzechy, bezglutenową kaszę jaglaną i niekiedy jajka oraz mięso z konwencjonalnych hodowli.
Dobrze rozumiem lęk i silny opór po przeczytaniu takich rewelacji. Nie twierdzę, że diety eliminacyjne nie mają żadnego zastosowania i nie pomagają niektórym osobom. Nie ma jednak potrzeby rutynowego wprowadzania dużych ograniczeń u każdego pacjenta, u którego właśnie zdiagnozowano chorobę Hashimoto.
Protokół autoimmunologiczny – kiedy jest naprawdę konieczny?
Protokół autoimmunologiczny to dieta eliminująca wiele produktów – zboża i pseudozboża, jaja, warzywa psiankowate, strączki (w tym soję), nabiał, orzechy. Można go stosować tylko pod stałą kontrolą specjalisty, ponieważ ryzyko niedożywienia i niedoborów jest duże, a sam jadłospis bardzo trudny do komponowania na co dzień.
Protokół ten wykorzystuje się najczęściej w ciężkich przypadkach, gdy proces autoimmunologiczny jest bardzo nasilony oraz istnieje podejrzenie, że nasilają go alergie i nietolerancje pokarmowe. U części osób wycisza on układ odpornościowy i przynosi dobre rezultaty przy nasilonych objawach i wysokich poziomach przeciwciał. Nie jest to jednak dieta na całe życie – po wyciszeniu procesu autoimmunologicznego oraz zadbaniu o kondycję i szczelność jelit ponownie stopniowo wprowadza się wykluczone produkty.
Podczas tego procesu można zaobserwować, które produkty faktycznie nam nie służą (jeśli takie są), i te wykluczyć na stałe, o ile istnieją takie wskazania. Osobiście uważam to rozwiązanie za ostateczne – zarezerwowane dla poważnych przypadków. Na pewno nie zalecałabym tej strategii każdemu, zwłaszcza bez kontroli specjalisty i na resztę życia. Dieta skrajnie eliminacyjna stosowana przewlekle bez dobrego zbilansowania może przynosić więcej szkody niż pożytku.
Złote zasady bezpiecznego wprowadzania zmian w diecie
Chociaż istotnie częstość występowania nietolerancji laktozy u pacjentów z chorobą Hashimoto przekracza 70%, a celiakia i inne formy nietolerancji glutenu również pojawiają się u nich częściej niż w populacji osób niechorujących – stanowisko ekspertów jest jasne. Obecnie nie ma wskazań do rutynowego wykluczania glutenu u wszystkich osób z chorobą Hashimoto. Zarówno gluten, jak i laktozę czy białka mleka należy wykluczać tylko po wcześniejszej rozszerzonej diagnostyce.
Oto złote zasady przechodzenia na dietę eliminacyjną
- Upewnij się, że jest naprawdę potrzebna. Zrób specjalistyczne badania lekarskie (nie testy nietolerancji pokarmowej IgG, które nie są rekomendowane przez towarzystwa naukowe) i potwierdź lub wyklucz celiakię (lub inne choroby glutenozależne), nietolerancję laktozy czy alergię na białko mleka krowiego. Uwaga: badania w kierunku celiakii warto powtarzać co kilka lat, ponieważ może się ona rozwinąć z czasem.
- Pamiętaj, by nie wykluczać, ale zastępować. Każda grupa produktów wnosi coś do diety (np. produkty mleczne – wapń). Wykluczając duże grupy produktów bez ich umiejętnego zastępowania, zwiększasz ryzyko powstania poważnych niedoborów, które mają swoje konsekwencje. Jeśli potrzebujesz, skonsultuj się z dietetykiem, który specjalizuje się w edukacji żywieniowej osób z nietolerancjami pokarmowymi.
- Obserwuj swój organizm – on ci podpowie, co mu służy, a co nie bardzo. Jeżeli po zmodyfikowaniu diety twoje samopoczucie się pogorszy, zamiast polepszyć – ewidentnie coś jest nie tak. Analogicznie – jeśli twoje wyniki badań są w porządku, a nigdy nie występowały u ciebie objawy nietolerancji jakiegoś składnika (np. laktozy), najprawdopodobniej jego eliminacja nie jest konieczna. Większość pacjentów z chorobą Hashimoto może bez przeszkód jadać wszystkie warzywa, strączki i orzechy. Zazwyczaj chorzy nie mają też problemu z mięsem i jajkami. Ewentualne ograniczenia czy wykluczenia należy rozpatrywać indywidualnie, z kompetentnym specjalistą. W każdym przypadku warto też zwracać uwagę na jakość kupowanych produktów.
i
Hashimoto od kuchni - Agata Lewandowska
Lekarz diagnozuje u ciebie chorobę Hashimoto i doradza ci zmianę sposobu odżywiania, a w twojej głowie pojawiają się setki pytań. Czy oznacza to konieczność przejścia na restrykcyjną dietę? Czy wolno ci pić kawę? Czy możesz się odchudzać? Jakie suplementy warto przyjmować?
W tym poradniku w przystępny sposób omówiono najważniejsze aspekty zdrowej diety w chorobie Hashimoto. Dowiesz się między innymi:
- jak komponować posiłki, aby mieć więcej energii,
- jakie składniki są kluczowe w diecie przy chorobie Hashimoto,
- czego unikać w trakcie przyjmowania leków,
- jak poprawić samopoczucie,
- od czego zacząć zmiany.
Informacje na temat choroby oraz praktyczne porady uzupełnia zbiór 80 wypróbowanych przepisów, które z łatwością przygotujesz, nawet jeśli nie jesteś mistrzem kuchni.
