Zależność między piciem kawy i herbaty a ryzykiem demencji przeanalizowano w badaniu opublikowanym w „JAMA”. Analiza objęła 131 821 uczestników obserwowanych przez 43 lat. W tym czasie odnotowano 11 033 przypadki demencji. W grupie osób pijących kawę kofeinową w ilości dwóch–trzech filiżanek dziennie odnotowano mniej przypadków demencji niż wśród osób pijących ją rzadko lub wcale. W tej samej grupie rzadziej zgłaszano pogorszenie pamięci, a wyniki testów oceniających funkcje poznawcze były korzystniejsze. Podobne zależności dotyczyły osób pijących herbatę, natomiast kawa bezkofeinowa nie była powiązana z takimi wynikami.
Kawa a demencja
Najbardziej wyraźne różnice dotyczyły umiarkowanego spożycia kofeiny. W analizie wskazano zakres dwóch–trzech filiżanek kawy dziennie oraz jednej–dwóch filiżanek herbaty jako poziom powiązany z wynikami dotyczącymi funkcji poznawczych. Wyższe spożycie kofeiny nie było związane z pogorszeniem wyników i pozostawało na podobnym poziomie jak umiarkowane spożycie. „Szukając sposobów zapobiegania demencji, uznaliśmy, że tak powszechny element diety jak kawa może być istotny” – mówi Daniel Wang, lekarz i naukowiec z Harvard Medical School. „Nasze wyniki są obiecujące, ale skala efektu jest niewielka, a ochrona funkcji poznawczych zależy od wielu czynników. Kawa lub herbata mogą być jednym z elementów całości” - twierdzi badacz.
Ryzyko demencji a styl życia – co wynika z danych
W analizie uwzględniono osoby o różnym ryzyku genetycznym rozwoju demencji. W każdej z grup obserwowano podobne zależności między spożyciem kofeiny a funkcjonowaniem mózgu. „Porównaliśmy osoby o różnym ryzyku genetycznym i uzyskaliśmy podobne wyniki, co oznacza, że kofeina może mieć znaczenie niezależnie od predyspozycji” – mówi Yu Zhang, uczestnik programu badawczego w Mass General Brigham. Kawa i herbata zawierają kofeinę oraz polifenole, które są analizowane w kontekście zmian zachodzących w mózgu wraz z wiekiem. Dane wskazują na związek między regularnym spożyciem tych napojów a funkcjami poznawczymi oraz liczbą przypadków demencji w długim okresie obserwacji.
Kofeina a demencja
Zależność między ilością wypijanej kawy i herbaty a ryzykiem demencji miała charakter nieliniowy. Najwyraźniejsze różnice odnotowano przy umiarkowanym spożyciu – około 2–3 filiżanek kawy kofeinowej dziennie lub 1–2 filiżanek herbaty. W tej grupie ryzyko demencji było niższe (141 vs 330 przypadków na 100 tys. osobolat), a rzadziej zgłaszano pogorszenie pamięci (7,8% vs 9,5%). Kawa bezkofeinowa nie była powiązana z takimi wynikami, co wskazuje na znaczenie kofeiny w obserwowanych zależnościach.
