Spermidyna to naturalny związek wytwarzany przez ludzkie komórki i obecny w niektórych produktach spożywczych, między innymi w kiełkach pszenicy, grzybach, parmezanie i cheddarze. Dane opublikowane w „Aging Cell” sugerują, że może mieć znaczenie u starszych osób, które po szczepieniu nie wytwarzają wystarczająco silnej ochrony.
Spermidyna może wzmacniać odporność po szczepieniu u seniorów
W pilotażowym badaniu z udziałem zdrowych dorosłych po 65. roku życia suplementacja spermidyną po trzeciej dawce szczepionki przeciw COVID-19 poprawiła kilka wskaźników odpowiedzi immunologicznej. Największe zmiany zaobserwowano u uczestników, których organizm już na początku reagował słabo. Po suplementacji mieli wyższy poziom przeciwciał przeciw SARS-CoV-2 i silniejszą aktywność neutralizującą wobec kilku wariantów wirusa. „Wielu starszych dorosłych dobrze odpowiada na szczepionki” - wyjaśnia dr Ghada Alsaleh z Uniwersytetu Oksfordzkiego. „Ale część nie rozwija silnej ochrony, nawet po powtórnym szczepieniu. Biologiczne starzenie się komórek odpornościowych może być jednym z powodów, dla których tak się dzieje. Nasze ustalenia sugerują, że spermidyna mogłaby pomóc przywrócić niektóre aspekty funkcji odpornościowych w tej grupie” - dodaje.
Odporność osób starszych słabnie, dlatego szczepienia mogą działać gorzej
Z wiekiem układ odpornościowy traci część swojej sprawności. Organizm wolniej reaguje na infekcje, a po szczepieniu może wytwarzać mniej przeciwciał i limfocytów T. Ten proces nazywa się immunosenescencją i jest jednym z powodów, dla których u części seniorów ochrona po szczepieniu bywa słabsza niż u młodszych osób. Podobne zjawisko obserwowano nie tylko przy szczepieniach przeciw COVID-19, ale także przy szczepieniach przeciw grypie. W badaniu 40 zdrowych osób w wieku 65 lat i więcej przyjmowało codziennie przez 13 tygodni 6 mg spermidyny albo placebo po trzeciej dawce szczepionki przeciw COVID-19. Około jedna czwarta uczestników miała bardzo słabą odpowiedź przeciwciał mimo trzech szczepień. Ich komórki odpornościowe wykazywały też cechy biologicznego starzenia, w tym większe uszkodzenia DNA oraz markery związane z senescencją komórkową. W takim stanie uszkodzone albo starzejące się komórki nie działają już prawidłowo, ale nadal pozostają w organizmie i mogą się kumulować.
Przeciwciała po szczepieniu wzrosły tam, gdzie odpowiedź była najsłabsza
Najważniejszy sygnał pojawił się u osób, które początkowo najsłabiej odpowiedziały na szczepienie. U uczestników otrzymujących spermidynę poprawiło się kilka parametrów odporności poszczepiennej. Wzrosły poziomy przeciwciał przeciw SARS-CoV-2, a aktywność neutralizująca wobec kilku wariantów wirusa była silniejsza. Jednocześnie obniżyły się markery związane ze starzeniem układu odpornościowego, a wzrosła autofagia. To naturalny proces komórkowego oczyszczania, dzięki któremu komórki usuwają uszkodzone elementy i mogą sprawniej funkcjonować. Suplement był dobrze tolerowany, a w badaniu nie stwierdzono działań niepożądanych związanych z jego stosowaniem.
Spermidyna w diecie to nie dowód na lepsze działanie każdej szczepionki
Wyniki są obiecujące, ale nie oznaczają jeszcze, że spermidyna poprawi odpowiedź na szczepienie u każdego seniora. Badanie miało charakter pilotażowy i objęło tylko 40 osób, dlatego potrzebne są większe próby. Dopiero one pokażą, czy taki efekt jest powtarzalny, jak długo się utrzymuje i czy dotyczy również innych szczepionek, na przykład przeciw sezonowej grypie. „To badanie zostało zaprojektowane jako próba pilotażowa i objęło stosunkowo małą liczbę uczestników” - mówi dr Katja Simon z Max Delbrück Center. „Potrzebne będą większe badania, aby ustalić, czy spermidyna może konsekwentnie poprawiać odpowiedzi na szczepionki i czy podobne efekty występują przy innych szczepionkach, takich jak te stosowane przeciw sezonowej grypie” - dodaje.. Na tym etapie można mówić o wczesnym sygnale z badania, a nie o gotowym zaleceniu suplementacji dla wszystkich starszych dorosłych.
