Słodziki mają zwiększać apetyt i utrudniać odchudzanie – taki zarzut wobec napojów zero pojawia się od lat. Naukowcy sprawdzili go w dwuletnim badaniu z udziałem 493 osób z nadwagą lub otyłością. Porównanie z wodą przyniosło wynik, który może zmienić sposób patrzenia na napoje dietetyczne.
Napoje zero a odchudzanie. Można czy nie można
W badaniu wzięły udział 493 osoby z nadwagą lub otyłością. Wszystkie realizowały program odchudzania oparty na zmianie nawyków. Część uczestników piła wodę, pozostali sięgali po dostępne w sprzedaży napoje dietetyczne zawierające między innymi aspartam, acesulfam K i sukralozę. Po 104 tygodniach osoby z grupy napojów bez cukru schudły średnio 4,8 kg, a uczestnicy pijący wodę 3,7 kg. Różnica nie była jednak istotna statystycznie. W praktyce oznacza to, że w tym badaniu napoje zero nie dawały wyraźnie lepszych efektów niż woda, ale też nie przeszkadzały w odchudzaniu. Co więcej, obie grupy utrzymały niższą masę ciała przez całe dwa lata, także wtedy, gdy w ostatnich 12 miesiącach nie korzystały już z pomocy zespołu prowadzącego program.
Słodziki a apetyt. Naukowcy sprawdzili, czy zwiększają głód
Badacze nie patrzyli wyłącznie na kilogramy. Mierzyli także obwód talii i bioder, analizowali skład ciała oraz wybrane parametry związane z metabolizmem. W obu grupach wyniki się poprawiły. Nie stwierdzono również istotnych różnic w ciśnieniu krwi i poziomie cholesterolu między osobami pijącymi wodę a tymi, które wybierały napoje ze słodzikami. W obu grupach spadło spożycie cukru, przy czym nieco większy spadek zanotowano wśród uczestników pijących napoje dietetyczne. Badanie nie potwierdziło też obaw, że aspartam, acesulfam K czy sukraloza zaburzają apetyt lub sprzyjają przybieraniu na wadze.
„Te najnowsze wyniki pokazują, że obawy dotyczące tego, iż substancje słodzące zaburzają apetyt lub powodują przyrost masy ciała, nie znajdują potwierdzenia, gdy są sprawdzane w rygorystycznym, długoterminowym randomizowanym badaniu. Mamy nadzieję, że te dowody zostaną uwzględnione w przyszłych wytycznych WHO i polityce zdrowia publicznego” – podkreśla prof. Joanne Harrold z Wydziału Psychologii Uniwersytetu w Liverpoolu.
Napoje dietetyczne czy woda?
Wyniki badania są istotne także w kontekście zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia, która odradza stosowanie słodzików do kontroli masy ciała. Jednym z powodów są niejednoznaczne wyniki badań obserwacyjnych. Tym razem uczestników losowo przydzielono do grup i obserwowano przez dwa lata, sprawdzając zarówno wpływ ograniczenia cukru na masę ciała, jak i to, czy zastąpienie go słodzikami zmienia apetyt. Najnowsza publikacja rozwija wcześniejsze wyniki przedstawione w 2023 roku w „International Journal of Obesity”.
„To badanie dostarcza długoterminowych dowodów klinicznych, których brakowało w międzynarodowej dyskusji. Dla osób próbujących kontrolować swoją masę ciała napoje słodzone substancjami bez wartości odżywczej stanowią skuteczną alternatywę dla napojów słodzonych cukrem i przez dwa lata wypadają równoważnie z wodą” – komentuje prof. Halford.
