Leki z grupy agonistów receptora GLP-1 są stosowane w leczeniu cukrzycy, a część także otyłości. Wielu pacjentów przerywa jednak ich przyjmowanie. Autorzy badania opublikowanego w „Obesity Science & Practice” postanowili sprawdzić, jakie wsparcie może pomóc w pierwszych miesiącach po zakończeniu terapii.
Jak utrzymać wagę po odstawieniu GLP-1? Sprawdzono posiłki i aplikację
Do próby zakwalifikowano 39 dorosłych, którzy dzięki lekom stracili ponad 10 proc. masy ciała. Średnio schudli o 18,1 proc. Wszyscy odstawili preparaty w ciągu 30 dni poprzedzających rozpoczęcie badania. Uczestników losowo podzielono na trzy grupy. Pierwsza korzystała ze zwykłej opieki oferowanej przez lekarza. Druga otrzymywała do domu 10 gotowych posiłków tygodniowo, opracowanych przez dietetyka. Trzecia dostała dostęp do aplikacji Noom. Jej zadaniem było pomaganie w zmianie zachowań związanych z jedzeniem, między innymi w rozpoznawaniu sytuacji sprzyjających przejadaniu się oraz wpływu otoczenia i spotkań towarzyskich na apetyt. Zalecano korzystanie z niej przez co najmniej 15 minut dziennie.
Badanie trwało cztery miesiące i odbywało się całkowicie zdalnie. Uczestnicy ważyli się w domu przed jego rozpoczęciem, a następnie co 30 dni, używając wag z łącznością Bluetooth. Wypełniali również kwestionariusze na początku i na końcu obserwacji. Koszty aplikacji, posiłków i dostaw pokryto z budżetu badania.
Przyrost masy ciała był mniejszy w obu grupach otrzymujących pomoc
Według oszacowań statystycznych masa ciała uczestników korzystających ze zwykłej opieki wzrosła o 10,75 proc. Wśród osób używających aplikacji przyrost wyniósł 3,60 proc., a u otrzymujących gotowe posiłki 3,58 proc. To zmiana względem wagi na początku badania, a nie odsetek odzyskanych kilogramów utraconych podczas farmakoterapii.
Miesięczne tempo tycia również było różne. W grupie kontrolnej oszacowano je na 2,94 proc., natomiast w obu pozostałych grupach pozostawało poniżej 1 proc. Żadne z rozwiązań nie zatrzymało całkowicie przybierania na wadze.
Nie odnotowano istotnych różnic w ocenach przestrzegania zaleceń, wygody, skuteczności i zadowolenia. Podobnie wypadły wyniki dotyczące jakości diety oraz tego, jak uczestnicy oceniali własne odżywianie i zdrowie. Osoby korzystające z aplikacji uzyskały nieco wyższe wyniki jakości diety, ale różnica nie była statystycznie istotna.
Kelseanna Hollis-Hansen, współautorka badania, wskazuje, że pomoc po zakończeniu farmakoterapii zasługuje na większą uwagę.
„Zamiast zakładać, że powrót do wyższej wagi jest nieunikniony, można udostępnić narzędzia pomagające zmieniać zachowania i zapewnić konkretne wsparcie żywieniowe, które ułatwi przejście przez ten okres” – mówi badaczka.
Cztery miesiące obserwacji nie wystarczą do oceny trwałości efektów
Było to badanie pilotażowe. Jego głównym celem było sprawdzenie, jak uczestnicy stosują proponowane rozwiązania i jak je oceniają. Liczba badanych była zbyt mała, by ostatecznie rozstrzygnąć o skuteczności tych metod. Końcowy pomiar masy ciała wykonano u 34 osób.
Uczestnicy pochodzili z dwóch rejonów Teksasu. Ponad 80 proc. stanowiły kobiety, a większość miała stabilną sytuację finansową. Wyników nie można więc bez zastrzeżeń odnosić do wszystkich pacjentów. Na dobór badanych mogły wpłynąć również kryteria kwalifikacji i konieczność korzystania z technologii.
Część informacji pochodziła z deklaracji uczestników. Osoby, którym udostępniono Noom, zgłaszały używanie aplikacji średnio przez niespełna trzy dni w tygodniu. Autorzy zauważają, że wymagała ona regularnej pracy. Gotowe posiłki zmniejszały natomiast wysiłek związany z organizowaniem jedzenia.
Nie określono z góry, jaki poziom stosowania zaleceń uznać za wystarczający. Dodatkowymi ograniczeniami były niewielkie możliwości zaślepienia próby oraz różnice w opiece, którą mogli otrzymywać uczestnicy z grupy kontrolnej. Dłuższe badania, obejmujące bardziej zróżnicowaną populację i więcej pomiarów niezależnych od samooceny, pozwoliłyby lepiej ocenić oba rozwiązania.
Leczenie otyłości wymaga planu także po zakończeniu przyjmowania leku
Hollis-Hansen uważa, że ewentualne odstawienie preparatu powinno być wcześniej omówione z lekarzem. Wskazuje na potrzebę dalszych konsultacji, pomocy w zmianie zachowań żywieniowych i rozmowy o innych możliwościach leczenia.
„Zamiast postrzegać odstawienie leku jako koniec leczenia, bardziej pomocne może być traktowanie go jako nowego etapu kontroli masy ciała, na którym często potrzebne jest dalsze wsparcie” – mówi Kelseanna Hollis-Hansen.
Mir Ali, chirurg bariatryczny i specjalista leczenia otyłości, który nie uczestniczył w badaniu, przestrzega przed traktowaniem tych wyników jako zachęty do przerywania farmakoterapii.
„Zapewnienie dodatkowego wsparcia po odstawieniu leków GLP-1 zwiększa szanse na utrzymanie masy ciała. Jednak długoterminowe kontynuowanie leczenia GLP-1 pozostaje obecnie najskuteczniejszą strategią” – podkreśla lekarz.
7
medicalnewstoday.com
