Histamina naturalnie występuje w wielu produktach spożywczych i u większości osób organizm bez problemu ją rozkłada. U części ludzi proces ten przebiega jednak mniej skutecznie, co może prowadzić do nietolerancji histaminy i dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
Objawy nietolerancji histaminy często pojawiają się po posiłkach
Amy Burkhart, lekarka i dietetyczka specjalizująca się w problemach związanych z nietolerancją histaminy, podkreśla, że znaczenie mają między innymi genetyka, stosowane leki oraz choroby przewodu pokarmowego. Histaminę rozkładają głównie enzymy DAO i HNMT, a niektóre leki przeciwzapalne mogą zaburzać ich działanie. Nietolerancja histaminy bywa obserwowana u osób z celiakią oraz zespołem jelita drażliwego. Najczęściej zgłaszane objawy obejmują wzdęcia, nudności, biegunkę, bóle brzucha, bóle głowy, świąd skóry oraz egzemę. Amy Burkhart zwraca uwagę również na tzw. efekt wiadra. Oznacza to, że objawy mogą nasilać się stopniowo w ciągu dnia wraz ze wzrostem całkowitej ilości histaminy w organizmie.
Produkty bogate w histaminę mogą zwiększać dolegliwości jelitowe
Zawartość histaminy w żywności rośnie wraz z czasem przechowywania produktu. Amy Burkhart tłumaczy, że bakterie obecne w jedzeniu mogą produkować histaminę, dlatego starsze produkty i długo przechowywane resztki zwykle zawierają jej więcej. Osoby z nietolerancją histaminy powinny szczególnie zwracać uwagę na świeżość żywności i zamrażać potrawy od razu po przygotowaniu. Do produktów z wysoką zawartością histaminy należą między innymi sery dojrzewające, ryby konserwowe, żywność fermentowana, kombucha, kimchi, drożdże oraz ekstrakt drożdżowy. Problemem bywają również produkty wysoko przetworzone, szczególnie przetworzone mięso. W jednym z badań grillowana wieprzowina osiągała najwyższe stężenie histaminy, które po obróbce cieplnej wzrastało około 1,5 raza. W przypadku wołowiny poziom histaminy po grillowaniu zwiększał się około 1,8 raza, a w szynce około 1,4 raza. Badacze zauważyli jednocześnie, że gotowanie w wodzie miało znacznie mniejszy wpływ na poziom histaminy, a w części produktów mogło go nawet obniżać. Alkohol również może nasilać objawy, ponieważ zawiera histaminę i dodatkowo ogranicza działanie enzymu DAO. Amy Burkhart wymienia także truskawki i cytrusy jako produkty często źle tolerowane przez osoby z nadwrażliwością na histaminę.
Dieta niskohistaminowa opiera się głównie na świeżej żywności
Przy diecie niskohistaminowej podstawę jadłospisu stanowią świeże, nieprzetworzone produkty. Dobrze tolerowane są zwykle świeże mięso, większość warzyw oraz wiele owoców z wyjątkiem cytrusów i truskawek. Znaczenie może mieć również stopień dojrzałości produktów - część osób lepiej toleruje mniej dojrzałe banany czy zielone pomidory. W diecie niskohistaminowej często dobrze sprawdzają się produkty bezglutenowe, między innymi ryż i bezglutenowe płatki owsiane, a także słabiej fermentowane herbaty, na przykład biała herbata. Amy Burkhart podkreśla, że pomocne może być prowadzenie dziennika żywieniowego i zapisywanie reakcji organizmu po posiłkach. Ważne jest również planowanie jedzenia z wyprzedzeniem, dokładne czytanie etykiet produktów oraz unikanie żywności długo stojącej poza lodówką. Poprawa samopoczucia u części osób pojawia się po około trzech–czterech tygodniach stosowania diety niskohistaminowej. Po tym czasie produkty zawierające histaminę zwykle wprowadza się stopniowo, obserwując reakcję organizmu.
