Jesień to sezon na dynię piżmową, hokkaido i inne odmiany tego warzywa. Doskonale sprawdzają się jako składnik zup i zapiekanek, a przy tym mają wiele właściwości korzystnych dla zdrowia. Wśród nich znajduje się wciąż mało znana dynia błękitna węgierska, którą warto uwzględnić w jesiennym jadłospisie.
Dynia błękitna węgierska. Ile potasu dostarcza?
Podobnie jak inne dynie, odmiana błękitna węgierska ma wysoką wartość odżywczą przy niewielkiej kaloryczności.
- Ta odmiana jest niskokaloryczna, ale bardzo bogata w składniki odżywcze - wyjaśnia dr Faricsné Hári Vera, dietetyczka, w rozmowie z węgierskim dziennikiem ZAOL.
Jedną z jej najważniejszych zalet jest zawartość potasu, składnika mineralnego niezbędnego do regulacji ciśnienia tętniczego i prawidłowego funkcjonowania serca, szczególnie po pięćdziesiątce.
W czasopiśmie naukowym „Molecules” opublikowano wyniki badania obejmującego 18 odmian dyni. Ustalono, że niektóre odmiany dyni olbrzymiej (Cucurbita maxima), czyli gatunku, do którego należy również dynia błękitna węgierska, dostarczają nawet 470 mg potasu w 100 g świeżego miąższu. Taka ilość odpowiada około 13 proc. zalecanego dziennego spożycia potasu u osoby dorosłej.
Potas pomaga regulować ciśnienie tętnicze. Dlaczego jest ważny po 50. roku życia?
Wraz z wiekiem ciśnienie tętnicze ma tendencję do wzrostu. Tętnice stopniowo stają się sztywniejsze, co sprzyja rozwojowi nadciśnienia tętniczego i zwiększa ryzyko udaru mózgu oraz chorób sercowo-naczyniowych.
Ważną rolę w tym przypadku odgrywa potas. Pierwiastek ten uczestniczy w regulacji gospodarki wodnej organizmu i pomaga równoważyć niektóre skutki działania sodu, którego źródłem jest m.in. sól kuchenna. W ten sposób wspomaga utrzymanie prawidłowych wartości ciśnienia tętniczego.
W innych badaniach naukowych wykazano również obecność w dyniach związków przeciwutleniających. Substancje te mogą pomagać neutralizować wolne rodniki, które uczestniczą w powstawaniu stresu oksydacyjnego.
Jak wygląda i smakuje dynia błękitna węgierska?
Pochodząca z Europy Wschodniej dynia błękitna węgierska należy do tego samego gatunku co dynia hokkaido. Można ją rozpoznać po lekko spłaszczonym kształcie, grubej, szaroniebieskiej skórce oraz żółtopomarańczowym miąższu. Jej łagodny smak przypomina jadalne kasztany.
W przeciwieństwie do popularnej dyni piżmowej jest mniej dostępna. Można jej szukać na targowiskach, w niektórych gospodarstwach ekologicznych oraz wyspecjalizowanych sklepach warzywnych.
Zbierana jesienią dynia błękitna węgierska nadaje się do przechowywania przez kilka miesięcy, dzięki czemu można cieszyć się jej smakiem przez znaczną część zimy.
Kto powinien uważać na dynię bogatą w potas?
W przypadku większości zdrowych osób dorosłych spożywanie porcji dyni błękitnej węgierskiej kilka razy w tygodniu nie stanowi problemu.
Osoby z niewydolnością nerek oraz przyjmujące niektóre leki zwiększające stężenie potasu we krwi powinny natomiast dostosować spożycie tego pierwiastka do zaleceń lekarza.
Nadciśnienie dotyczy już 11,5 mln dorosłych Polaków. Co zaleca Ministerstwo Zdrowia?
Według wyników badania WOBASZ3, opublikowanych przez Ministerstwo Zdrowia 14 września 2026 roku, z nadciśnieniem tętniczym żyje około 11,5 mln dorosłych Polaków, z czego około 7,3 mln otrzymuje leczenie farmakologiczne. Skuteczną kontrolę ciśnienia osiąga jedynie 32 proc. wszystkich chorych, a około 4 mln osób pozostaje bez leczenia farmakologicznego.
Narodowy Fundusz Zdrowia zaleca osobom z nadciśnieniem stosowanie diety DASH, której podstawą są warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych, ryby, orzechy i niskotłuszczowy nabiał. Ważne jest również ograniczenie spożycia soli do maksymalnie 5 g dziennie.
Zgodnie z polskimi normami żywienia wystarczające dzienne spożycie potasu dla zdrowej osoby dorosłej wynosi 3500 mg. Zarówno nadmiar potasu, jak i jego niedobór mogą zaburzać pracę serca.
Dynia na nadciśnienie. Co o jej właściwościach informuje sanepid?
Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Gryficach podkreśla, że dynia dzięki zawartości potasu i magnezu pomaga utrzymać prawidłowe ciśnienie tętnicze. Dostarcza również alfa- i beta-karotenu, polifenoli oraz flawonoidów o właściwościach przeciwutleniających.
W 100 g ugotowanej dyni znajduje się zaledwie 26 kcal. Warzywo dostarcza także błonnika pokarmowego. Może więc stanowić element diety wspomagającej kontrolowanie ciśnienia tętniczego, ale nie zastępuje leczenia zaleconego przez lekarza.
Źródła:
- sante.journaldesfemmes.fr
- Ministerstwo Zdrowia
- pacjent.gov.pl
- Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej
- PSSE w Gryficach