Ten sam posiłek, inny poziom cukru. Naukowcy zwracają uwagę na kolejność jedzenia

Nie tylko to, co jesz, ale również kolejność produktów na talerzu może wpływać na poziom cukru we krwi. Rozpoczęcie obiadu od makaronu, ryżu czy ziemniaków wywołuje inną reakcję organizmu niż zjedzenie najpierw warzyw. Hiszpański dietetyk Pablo Ojeda wyjaśnia, dlaczego błonnik może ograniczać poposiłkowe skoki glukozy i w jakiej kolejności najlepiej spożywać poszczególne składniki posiłku.

Uśmiechnięta kobieta z zielonym koktajlem w kuchni pełnej warzyw. O kolejności jedzenia dla zdrowia przeczytasz na PZ Fit.
Autor: getty/ Getty Images Ten sam posiłek, inny poziom cukru. Naukowcy zwracają uwagę na kolejność jedzenia

Wiele osób, które chcą poprawić sposób odżywiania, koncentruje się przede wszystkim na wyborze produktów. Tymczasem znaczenie może mieć również to, w jakiej kolejności trafiają one do żołądka. Zjedzenie sałatki przed daniem zawierającym węglowodany może zmienić reakcję glikemiczną organizmu i wpłynąć na uczucie sytości.

Dietetyk Pablo Ojeda, członek Hiszpańskiego Towarzystwa Badań nad Otyłością (SEEDO), zwraca uwagę, że kolejność jedzenia poszczególnych produktów bywa pomijana nawet przez osoby świadomie dbające o dietę.

„Często zwracamy uwagę wyłącznie na to, co jemy i kiedy jemy, czyli na chronobiologię, która jest bardzo ważna, ale nigdy na kolejność spożywania produktów” - wyjaśnia Pablo Ojeda w rozmowie przeprowadzonej przy okazji publikacji książki „Reset alimentario”.

Badaj się i lecz - Cukrzyca

Co zjeść najpierw, żeby ograniczyć skok cukru po posiłku?

Rozpoczęcie posiłku od produktów bogatych w węglowodany, na przykład dużej porcji makaronu, może prowadzić do wyraźnego wzrostu glukozy we krwi. Według dietetyka reakcja organizmu będzie inna, jeśli najpierw zjemy sałatkę lub porcję warzyw.

„Jeśli jednak najpierw zjem sałatkę lub porcję warzyw, dostarczę organizmowi dużo błonnika i składników odżywczych. Dzięki temu, kiedy później zjem węglowodany lub białko, wzrost poziomu glukozy będzie bardziej stopniowy, a uczucie sytości większe” - tłumaczy Pablo Ojeda.

Istotną rolę odgrywa błonnik pokarmowy. Warzywa spożywane na początku posiłku mogą spowalniać wchłanianie cukrów w jelitach. Dzięki temu później zjedzone produkty węglowodanowe mogą powodować mniejszy wzrost poziomu glukozy po posiłku.

Znaczenie ma jednak nie tylko sama obecność warzyw na talerzu, lecz również moment ich spożycia.

Dlaczego warzywa przed makaronem mogą obniżać poziom glukozy?

Poszczególne składniki żywności wywołują różne reakcje w przewodzie pokarmowym. Zdaniem Pablo Ojedy część z nich wpływa również na sposób, w jaki organizm przetwarza produkty zjedzone później.

„Każdy składnik, który trafia do żołądka i jelit, ma określone właściwości, uruchamiające cały łańcuch reakcji w organizmie. Niektóre z nich zachodzą już na początku posiłku i decydują o tym, jak organizm zareaguje na kolejne składniki. Jeśli jednak pojawią się dopiero na końcu, tracimy potencjalne korzyści, ponieważ pozostałe produkty zostały już wcześniej spożyte” - wyjaśnia Pablo Ojeda.

Dietetyk opisuje działanie warzyw jako tworzenie bariery ochronnej w jelitach, która spowalnia wchłanianie cukru. Zjedzenie ich przed produktami zawierającymi węglowodany może więc ograniczać gwałtowny wzrost glikemii.

Jeżeli warzywa pojawią się dopiero pod koniec obiadu, nie będą mogły w taki sam sposób wpłynąć na reakcję organizmu na węglowodany zjedzone wcześniej.

To dodatkowy aspekt komponowania diety, obok wyboru produktów i ich indeksu glikemicznego.

W jakiej kolejności jeść warzywa, białko, tłuszcze i węglowodany?

Pablo Ojeda proponuje określoną kolejność spożywania pięciu grup produktów w ramach pełnowartościowego posiłku.

  1. Warzywa - dostarczają błonnika i energii, a zjedzone na początku mogą ograniczać późniejszy wzrost glukozy.
  2. Produkty fermentowane - według dietetyka pomagają przygotować mikrobiotę jelitową.
  3. Białko - sprzyja ograniczeniu głodu.
  4. Tłuszcze - ekspert przypisuje im rolę w stabilizacji samopoczucia emocjonalnego.
  5. Węglowodany - powinny pojawić się na końcu, kiedy organizm jest już przygotowany na ich spożycie.

To proponowana przez dietetyka kolejność, a nie uniwersalny schemat leczenia zaburzeń glikemii. Szczególnie istotne jest w niej pozostawienie produktów bogatych w węglowodany na koniec posiłku.

Takie podejście może zainteresować osoby, które obserwują u siebie wahania poziomu cukru i spadki energii po jedzeniu.

Czy zmiana kolejności jedzenia pomaga kontrolować insulinę i apetyt?

Zdaniem Pablo Ojedy odpowiednia kolejność spożywania produktów może przynosić korzyści wykraczające poza ograniczanie poposiłkowych skoków glukozy.

Dietetyk przekonuje, że takie postępowanie może również zmniejszać gwałtowne wzrosty insuliny, sprzyjać mniejszemu odkładaniu tłuszczu, poprawiać poziom energii i ograniczać zachcianki żywieniowe. Są to jednak twierdzenia eksperta przedstawione w wywiadzie, a nie wyniki konkretnego badania klinicznego opisanego w publikacji.

„Sztuka nie polega na tym, żeby jeść mniej, ale żeby jeść lepiej. Trzeba przy tym rozumieć, jak żywność wpływa na organizm i co możemy zrobić, aby jak najlepiej wykorzystać jej właściwości” - podsumowuje Pablo Ojeda.

Kolejność spożywania produktów może być więc jednym z elementów świadomego komponowania posiłków, obok ich składu. Nie zastępuje jednak indywidualnych zaleceń żywieniowych, szczególnie u osób wymagających kontroli glikemii w cukrzycy typu 2.

Europa Press / Infosalus