Herbata i kawa różnie wpływają na zdrowie kości, zwłaszcza u osób starszych. Wieloletnie obserwacje kobiet po 65. roku życia wskazują na wyższą gęstość kości biodra u osób pijących herbatę oraz możliwy spadek gęstości przy bardzo dużym spożyciu kawy. Tekst omawia rolę kofeiny, katechin i teaflawin, a także praktyczne znaczenie wyboru napojów w kontekście osteoporozy i ryzyka złamań.
Herbata a gęstość kości – co pokazują dane u kobiet po 65. roku życia
Zależność między herbatą a gęstością kości była przedmiotem dziesięcioletniego badania opublikowanego w czasopiśmie Nutrients, obejmującego blisko 10 tysięcy kobiet w wieku 65 lat i więcej. W trakcie obserwacji regularnie oceniano mineralną gęstość kości bioder i ud, czyli obszarów najbardziej narażonych na złamania osteoporotyczne. Kobiety pijące herbatę charakteryzowały się nieco wyższą całkowitą gęstością kości biodra w porównaniu z osobami, które jej nie spożywały. Autorzy badania zwrócili uwagę, że nawet niewielkie różnice w gęstości kości, obserwowane w dużych populacjach, mogą przekładać się na mniejszą liczbę złamań i powikłań związanych z osteoporozą.
Kawa a zdrowie kości – ile filiżanek zaczyna mieć znaczenie
Analiza tego samego badania wykazała, że umiarkowane spożycie kawy, na poziomie dwóch–trzech filiżanek dziennie, nie wiązało się z pogorszeniem parametrów kości. Inaczej wyglądała sytuacja u kobiet pijących więcej niż pięć filiżanek kawy dziennie. W tej grupie odnotowano niższą gęstość mineralną kości. Jednocześnie autorzy podkreślili, że wpływ kawy na kości nie jest jednoznaczny i może zależeć od ilości kofeiny, ogólnej diety oraz podaży wapnia. Zwrócono również uwagę, że dodatek mleka do kawy może częściowo ograniczać potencjalny niekorzystny wpływ kofeiny na metabolizm kostny.
Herbata czy kawa na kości – rola kofeiny i związków roślinnych
W kontekście porównania herbata czy kawa na kości istotne znaczenie mają związki bioaktywne obecne w liściach herbaty. Katechiny i teaflawiny, szczególnie obfite w zielonej herbacie, są łączone z procesami tworzenia kości i spowalnianiem ich resorpcji. Dietetyczka Julie Stefanski, związana z Academy of Nutrition & Dietetics, wskazała, że to właśnie zielona herbata, ze względu na minimalne przetwarzanie, zachowuje najwyższe stężenia tych związków. W czarnych, białych i oolong herbaty ich ilość jest niższa. W przypadku kawy głównym czynnikiem pozostaje kofeina, która w nadmiarze może wpływać na gospodarkę wapniową, choć efekt ten uznano za niewielki przy umiarkowanym spożyciu.
Kawa a osteoporoza i herbata a osteoporoza – praktyczne wnioski dla seniorów
Z punktu widzenia ryzyka osteoporozy u osób starszych istotne jest nie tylko to, co piją, ale także ile i w jakim kontekście zdrowotnym. Julie Stefanski wskazała, że dla większości dorosłych bezpieczne jest spożywanie trzech–czterech filiżanek niesłodzonej herbaty dziennie, z uwzględnieniem chorób współistniejących i stosowanych leków. Zwróciła jednocześnie uwagę, że zielona herbata zawiera kofeinę, która może wpływać na sen i częstotliwość oddawania moczu. W odniesieniu do kawy podkreślono, że ograniczenie jej spożycia u osób starszych bywa zasadne nie tyle ze względu na kości, co na jakość snu, dolegliwości żołądkowe i wypieranie bardziej wartościowych napojów z diety.
