Czy można wypić za dużo wody? Tak, i w pewnych przypadkach może to prowadzić do niebezpiecznych zaburzeń, takich jak hiponatremia czy zatrucie wodne. Dowiedz się, kto jest szczególnie narażony na przewodnienie, jakie są objawy i kiedy należy ograniczyć spożycie płynów.
Objawy przewodnienia – kiedy woda przestaje być zdrowa
Właściwe nawodnienie jest kluczowe dla wielu funkcji organizmu, a jego brak prowadzi do znanych objawów: zmęczenia, skurczów mięśni czy bólów głowy. Jednak zbyt duża ilość wody może również być szkodliwa. „Przewodnienie to sytuacja, w której spożycie wody przewyższa jej wydalanie” – wyjaśnia dr Natasha Trentacosta, ortopedka i specjalistka medycyny sportowej z Cedars-Sinai w Los Angeles. W takim przypadku mogą wystąpić objawy neurologiczne, zaburzenia równowagi i koordynacji, osłabienie, senność, nudności lub wymioty. „Łagodny nadmiar wody często nie daje objawów” – mówi dr Michael Klein, nefrolog z WMCHealth i profesor New York Medical College. Mimo to niektóre sygnały mogą świadczyć o tym, że organizm ma problem z regulacją płynów.
Skutki picia zbyt dużej ilości wody – niebezpieczna hiponatremia
Dla przeciętnej zdrowej osoby ryzyko przewodnienia jest niewielkie. „Organizm bardzo skutecznie się dostosowuje. Kiedy osiągniesz odpowiedni poziom nawodnienia, ciało po prostu pozbywa się nadmiaru” – tłumaczy dr Klein. Ale u niektórych grup ryzyko to znacznie wzrasta. Jedną z nich są osoby z nadmiernym wydzielaniem wazopresyny (ADH), czyli hormonu odpowiedzialnego za zatrzymywanie wody. „U pacjentów z nadmiarem ADH obowiązują restrykcje w spożyciu wody – woda może być dla nich śmiertelna. Muszą bardzo uważać” – podkreśla dr Klein. To dotyczy m.in. osób z zespołem nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH). W ich przypadku ADH każe organizmowi zatrzymywać wodę niezależnie od jej ilości, co może prowadzić do zatrucia wodnego.
Zatrucie wodne a choroby serca, wątroby i leki
Podobny mechanizm obserwuje się u osób z chorobami wątroby i niewydolnością serca. „W przypadku niewydolności serca nerki błędnie uznają, że organizm jest odwodniony, co prowadzi do wydzielania hormonów zatrzymujących wodę. Jeśli pacjent wtedy pije wodę, może dojść do poważnego zatrucia wodnego” – ostrzega dr Klein. Nadmierne nawodnienie może też wystąpić u sportowców po intensywnym wysiłku, gdy wypijają bardzo dużo wody bez uzupełniania sodu. „To rozcieńcza sód w organizmie i prowadzi do hiponatremii” – zaznacza dr Trentacosta. Według Mayo Clinic to stan, w którym poziom sodu we krwi niebezpiecznie spada. Dotyczy to także osób przyjmujących diuretyki, leki przeciwdepresyjne, z niewydolnością nadnerczy, niedoczynnością tarczycy czy przewlekłymi wymiotami i biegunką.
Ile wody to za dużo i kiedy warto zachować ostrożność?
Dla większości osób problem ten nie istnieje. „Zwykle picie dużej ilości wody, nawet do 20 litrów dziennie, może być tolerowane dzięki zdolności organizmu do regulacji wydalania przez przysadkę, nerki, wątrobę i serce” – mówi dr Trentacosta. Ale jeśli któryś z tych narządów nie działa prawidłowo, granica bezpieczeństwa gwałtownie się obniża. Przewodnienie jest rzadkie, ale może wskazywać na poważny problem zdrowotny. Jeśli regularnie pojawiają się zawroty głowy, dezorientacja, senność lub zaburzenia równowagi – warto zgłosić się do lekarza.
