Ćwikła, będąca tradycyjnym, staropolskim zestawieniem chrzanu oraz buraków, zasługuje na stałe miejsce w naszym jadłospisie. To połączenie nie tylko zapewnia wyjątkowe wzmocnienie aromatu potraw o cięższym charakterze, lecz także pomaga systemowi trawiennemu w ich przetwarzaniu. Choć dodatek ten nie obniży kaloryczności dań i nie okaże się zbawienny w przypadku nadmiernego świątecznego przejedzenia, zapewni organizmowi solidne wsparcie.
Takich właściwości próżno szukać w musztardach czy keczupach.
Buraki z chrzanem, czyli ćwikła - czy jest zdrowa? Dlaczego warto ją jeść?
Nawet nie wiesz, jak to smakuje? Staropolska ćwikła kiedyś była daniem obowiązkowym, nie tylko podczas świątecznej biesiady. Dziś zapomniana czasem jest jeszcze przygotowywana przez nasze babcie. Tymczasem buraki z chrzanem korzystnie działają na procesy trawienne. Przyspieszają, ułatwiają, chronią przed przykrymi dolegliwościami typowymi po przejedzeniu.
Korzeń chrzanu przede wszystkim pobudza wydzielanie soków trawiennych, ale też chroni nas przed zatruciami pokarmowymi, gdyż ma właściwości bakteriobójcze, wirusobójcze i grzybobójcze. Buraki są pożywne i bogate w błonnik. Chociaż nie leczą raka, jak kiedyś sądzono, a zawartego w nich żelaza nie przyswajasz, zawierają mnóstwo skarbów dietetycznych i dla zdrowych osób są cennym elementem diety. Działają zasadotwórczo, więc powinny uchronić cię przed zgagą i niestrawnością.
Dietetyczny dodatek do ciężkich potraw. Ile kalorii ma ćwikła?
Klasyczna porcja 100 g ćwikły dostarcza około 45 kcal, a także 8 g węglowodanów, 1 g błonnika i 2 g białka.
Warto wspomnieć o obecności witamin oraz minerałów, które w ćwikle wynikają przede wszystkim z obecności buraków. Warzywa te stanowią jedno z najbogatszych źródeł kwasu foliowego i witaminy C. Dostarczają też żelazo, cynk, potas. W składzie buraków znajdziemy również błonnik. Chrzan, będący drugim kluczowym elementem potrawy, jest z kolei obfity w witaminę C, a zawarte w nim olejki eteryczne sprawiają, że posiada on działanie zbliżone do antybiotyku.
Czy każdy może jeść ćwikłę? Przeciwwskazania
Warto pamiętać, że choć ćwikła jest dodatkiem dietetycznym, nie należy spożywać jej w nadmiarze. Choć jej ostry i wyrazisty aromat rzadko skłania do przesady, dobrze o tym wspomnieć. Zbyt duża ilość chrzanu może doprowadzić do uszkodzenia błon śluzowych w układzie pokarmowym nawet u ludzi bez wyraźnych dolegliwości. Składnik ten bywa niebezpieczny dla osób borykających się ze schorzeniami wątroby, nerek czy stanami zapalnymi dróg trawiennych. Pamiętaj, że wszelkie niuanse jadłospisu przy chorobach przewlekłych, w tym dotyczące nawet tak zdrowego warzywa jak burak, powinny być konsultowane z dietetykiem lub lekarzem.
Jak zrobić dobrą ćwikłę? Przepis
To nie jest zbyt skomplikowane - do startych, ugotowanych buraków dodajemy starty chrzan. Najczęściej polecane proporcje to 5 łyżek chrzanu na pół kilograma buraków, ale to jednak kwestia indywidualna, czy wolisz ćwikłę bardziej słodką, czy ostrą (wtedy dajesz więcej chrzanu). Najgłębszy aromat osiąga się poprzez upieczenie lub podsmażenie buraków, a następnie odstawienie gotowej ćwikły do lodówki na przynajmniej kilka godzin, a najlepiej na całą noc, aby smaki mogły się w pełni połączyć. Doprawiamy sokiem z cytryny, szczyptą soli i cukru i gotowe!
Chociaż klasyczna ćwikła z buraków i chrzanu jest najpopularniejsza, istnieją inne warianty tego przysmaku. Do buraków można dodać starte jabłka, co nadaje ćwikle słodszy i bardziej orzeźwiający smak. Niektórzy wzbogacają ją również o ocet winny lub czerwone wytrawne wino, a także przyprawy takie jak kminek czy goździki. Dla osób preferujących łagodniejsze smaki, ciekawą opcją może być ćwikła z miodem. Buraki z chrzanem można również podawać na ciepło, jako dodatek do obiadu, co stanowi smaczną alternatywę dla tradycyjnej surówki.
