Wpływ diety na mózg analizowany jest od lat, szczególnie w kontekście tzw. osi jelita–mózg. To układ powiązań między układem nerwowym a przewodem pokarmowym, który obejmuje również mikrobiom jelitowy i bierze udział w regulacji nastroju, zachowania oraz funkcji poznawczych. W badaniu opublikowanym w czasopiśmie „Microbiome” przeanalizowano dane 656 osób w wieku od 55 do 75 lat uczestniczących w projekcie PREDIMED-Plus. Uczestnicy mieli nadwagę lub otyłość oraz zespół metaboliczny. Przez dwa lata analizowano rodzaj spożywanej oliwy z oliwek, skład mikrobioty jelitowej oraz zmiany funkcji poznawczych.
Oliwa z oliwek extra virgin a funkcje poznawcze – dane z badania Microbiome
„Oliwa z oliwek jest głównym źródłem tłuszczu w diecie śródziemnomorskiej, która konsekwentnie wiązana jest z lepszym zdrowiem kardiometabolicznym i funkcjami poznawczymi” – mówi Jordi Salas-Salvadó, profesor Wydziału Biochemii i Biotechnologii Universitat Rovira i Virgili oraz dyrektor badania PREDIMED-Plus. „Wciąż jednak wiemy niewiele o mechanizmach biologicznych stojących za tymi korzyściami. W tym badaniu chcieliśmy sprawdzić, czy mikrobiota jelitowa może być jednym z ogniw łączących spożycie oliwy z oliwek ze zmianami funkcji poznawczych w czasie”.
Oliwa rafinowana a mikrobiom jelitowy – różnice w składzie i działaniu
Wyniki badania wskazują na różnice między oliwą extra virgin a oliwą rafinowaną. U osób spożywających oliwę dziewiczą obserwowano większą różnorodność mikrobiomu jelitowego oraz lepsze wyniki w zakresie funkcji poznawczych. „Oliwa dziewicza zawiera więcej związków bioaktywnych, takich jak polifenole, które mogą wspierać zdrowszy mikrobiom jelitowy i potencjalnie przyczyniać się do lepszego przebiegu funkcji poznawczych. Nasze wyniki pokazują zależności, a nie związek przyczynowo-skutkowy, ale podkreślają znaczenie jakości żywności w zaleceniach dietetycznych” – mówi Jiaqi Ni, badacz podoktorski i współautor badania. Zaobserwowano również, że spożycie oliwy rafinowanej wiązało się z mniejszą różnorodnością mikrobioty jelitowej w czasie.
Oś jelita mózg dieta – mikrobiom jelitowy a zdrowie mózgu
Mikrobiom jelitowy odgrywa rolę w procesach metabolicznych i zapalnych, które wpływają na funkcjonowanie układu nerwowego. Jego zróżnicowanie uznawane jest za jeden z elementów zdrowia metabolicznego. „Badanie sugeruje, że większe spożycie oliwy dziewiczej może wiązać się z lepszym zachowaniem funkcji poznawczych u osób starszych, a część tego efektu może być związana ze zmianami w mikrobiomie jelitowym” – mówi Dung Trinh, lekarz chorób wewnętrznych z MemorialCare Medical Group i dyrektor medyczny Healthy Brain Clinic. „Ten typ badania pokazuje zależności, a nie dowód związku przyczynowo-skutkowego. Nie oznacza to, że sama oliwa zapobiegnie pogorszeniu funkcji poznawczych. Wzmacnia jednak dane wskazujące, że wzorce żywieniowe, szczególnie te bogate w produkty roślinne i zdrowe tłuszcze, mogą wspierać zdrowie mózgu w długim okresie”.
Oliwa extra virgin a oliwa rafinowana – różnice w produkcji i składzie
Różnice między oliwą extra virgin a rafinowaną wynikają z procesu produkcji. Oliwa tłoczona mechanicznie, bez użycia wysokiej temperatury i rafinacji chemicznej, zachowuje naturalne przeciwutleniacze i związki bioaktywne. „Oliwa extra virgin lub dziewicza jest tłoczona mechanicznie bez użycia wysokiej temperatury i rafinacji chemicznej. Dzięki temu zachowuje polifenole, przeciwutleniacze i witaminy wspierające działanie przeciwzapalne i ochronę układu nerwowego. Oliwa rafinowana jest przetwarzana w wysokiej temperaturze, co prowadzi do utraty wielu tych związków” – wyjaśnia Monique Richard, dietetyk i właściciel Nutrition-In-Sight. Wyniki badania wskazują, że znaczenie ma nie tylko ilość tłuszczu w diecie, ale również jego jakość i sposób przetworzenia.
Polecany artykuł: