Leki działające na receptor GLP-1 pomagają wielu osobom wyraźnie schudnąć. Problem pojawia się wtedy, gdy terapia się kończy. Nie każdy może lub chce kontynuować ją przez lata, a po odstawieniu leku apetyt i masa ciała mogą ponownie zacząć rosnąć.
Powody zakończenia leczenia bywają bardzo różne. Dla części pacjentów przeszkodą jest cena, inni tracą możliwość refundacji lub pokrycia kosztów przez ubezpieczenie. Zdarzają się działania niepożądane, czasem decyzja o odstawieniu wynika po prostu z preferencji pacjenta albo innych okoliczności. Badacze postanowili sprawdzić, czy można zrobić coś jeszcze w momencie, gdy lek zostaje odstawiony.
Co dzieje się z wagą po odstawieniu GLP-1?
Do niewielkiego badania włączono 39 dorosłych, którzy wcześniej schudli podczas terapii lekami GLP-1. W chwili zakończenia leczenia losowo przydzielono ich do jednej z trzech grup. Pierwsza pozostała przy zwykłej opiece. Druga dostała dostęp do aplikacji wspierającej zdrowy styl życia. Trzecia otrzymywała specjalnie przygotowane posiłki dopasowane do potrzeb zdrowotnych. Takie postępowanie trwało przez cztery miesiące. Różnice w masie ciała pojawiły się szybko. W grupie objętej standardową opieką uczestnicy przybrali średnio szacowane 10,75 proc. masy ciała. W grupie korzystającej z aplikacji wzrost wyniósł 3,60 proc., a wśród osób otrzymujących przygotowane posiłki 3,58 proc. To oznacza, że w obu grupach z dodatkowym wsparciem przyrost masy ciała był około trzykrotnie mniejszy.
Jak nie przytyć po odstawieniu GLP-1? Nie tylko dieta miała znaczenie
Badacze nie ograniczyli się do sprawdzania wagi. Uczestnicy oceniali także jakość swojej diety, ogólny stan zdrowia, przestrzeganie zaleceń oraz zadowolenie z otrzymywanego wsparcia. Tutaj wyniki nie były już tak jednoznaczne.
Między trzema grupami nie stwierdzono istotnych różnic w jakości diety, samoocenie zdrowia, przestrzeganiu zaleceń ani poziomie satysfakcji. Niektóre wyniki sugerowały pewną przewagę aplikacji, ale różnice były zbyt małe, żeby uznać ją za lepsze rozwiązanie.
Najmocniej odróżniała grupy właśnie zmiana masy ciała. To ważny szczegół, bo pokazuje, że samo pytanie „co jeść po odstawieniu GLP-1?” może być zbyt wąskie. W tym badaniu sprawdzano dwa różne rodzaje wsparcia i oba wiązały się z podobnym efektem na wadze. Po odstawieniu leków na otyłość wsparcie nie powinno się kończyć.
Kelseanna Hollis-Hansen z Tufts University zwraca uwagę, że pacjenci często wkładają bardzo dużo pracy w poprawę zdrowia i redukcję masy ciała. Zakończenie farmakoterapii nie powinno więc automatycznie oznaczać, że zostają z tym sami.
„Ludzie poświęcają dużo czasu i wysiłku na poprawę zdrowia i osiągnięcie spadku masy ciała. Potrzebujemy strategii opartych na dowodach, które będą ich wspierać, jeśli i kiedy odstawią leki GLP-1, tak aby mogli utrzymać osiągnięte efekty i dalej dbać o zdrowie, sprawność i dobre samopoczucie” – podkreśla badaczka.
Wyniki dobrze pokazują, dlaczego moment zakończenia terapii może być równie ważny jak samo leczenie. Bez dodatkowego wsparcia kilogramy wracały znacznie szybciej niż u osób, które po odstawieniu leku nadal otrzymywały konkretną pomoc.
Czy da się uniknąć efektu jojo po GLP-1? To dopiero pierwszy sygnał
Badanie daje ciekawy trop, ale nie rozstrzyga jeszcze, jaka strategia jest najlepsza. Przede wszystkim uczestników było tylko 39, a obserwacja trwała cztery miesiące. Nie wiadomo więc, czy różnice utrzymałyby się po roku, dwóch latach albo dłużej. Nie można też na tej podstawie stwierdzić, że każda aplikacja zdrowotna czy każdy program dostarczania posiłków przyniesie taki sam efekt. To, co widać już teraz, jest jednak istotne: po odstawieniu GLP-1 samo zakończenie leczenia może nie wystarczyć. W pierwszych miesiącach dodatkowe wsparcie może mieć duże znaczenie dla tego, jak szybko wracają utracone kilogramy.
Wyniki badania opublikowano w recenzowanym czasopiśmie „Obesity Science & Practice”.
3
https://e3.eurekalert.org
