Aleniglipron jest eksperymentalnym lekiem z grupy GLP-1 opracowywanym z myślą o leczeniu otyłości. W przeciwieństwie do najbardziej znanych preparatów z tej grupy, które podaje się we wstrzyknięciach, ma postać tabletki przyjmowanej raz dziennie. Można ją stosować zarówno z jedzeniem, jak i niezależnie od posiłku.
Tabletka GLP-1 może być alternatywą dla popularnych zastrzyków
Różnica nie kończy się na sposobie podania. Aleniglipron jest tzw. małą cząsteczką wytwarzaną chemicznie, podczas gdy wiele obecnie stosowanych leków GLP-1 ma budowę peptydową. Małe cząsteczki mogą być prostsze i tańsze w produkcji na dużą skalę, a dodatkowo nie wymagają tak wymagających warunków przechowywania jak część leków podawanych w zastrzykach.
Leki GLP-1 naśladują działanie naturalnego hormonu, który m.in. pobudza wydzielanie insuliny, ogranicza apetyt i zwiększa uczucie sytości. To właśnie te mechanizmy odpowiadają za ich wpływ na masę ciała.
– Różnica w przypadku aleniglipronu polega na tym, że jest to mała cząsteczka, co oznacza, że jest wytwarzana chemicznie i może być przyjmowana z jedzeniem lub bez niego. Większość leków, które przyjmujemy, czy to aspiryna, czy leki na ciśnienie, to małe cząsteczki. Są to związki chemiczne, które można odpowiednio konstruować, dzięki czemu potencjalnie można je również łączyć z innymi lekami – wyjaśnia prof. Robert Kushner, współautor badania.
Aleniglipron dał do 12,1 proc. spadku masy ciała
W badaniu klinicznym fazy 2b uczestniczyło 230 dorosłych osób z otyłością lub nadwagą. Średnia wieku wynosiła 50 lat, a badanie prowadzono w 38 ośrodkach medycznych w Stanach Zjednoczonych.
Uczestnicy zostali losowo przydzieleni do grup otrzymujących aleniglipron w dawkach 45, 90 lub 120 mg albo placebo. Lek przyjmowano raz dziennie, a dawkę zwiększano co cztery tygodnie. Całe leczenie trwało 36 tygodni.
Efekt był zależny od dawki. W grupie przyjmującej 45 mg średnia masa ciała zmniejszyła się o 9 proc. Przy dawce 90 mg spadek wyniósł 10,7 proc., natomiast przy 120 mg osiągnął 12,1 proc. Dla porównania w grupie placebo masa ciała zmniejszyła się średnio o 0,5 proc.
Badanie pokazuje więc, że tabletka GLP-1 na odchudzanie może przynosić wyraźne efekty bez konieczności wykonywania zastrzyków. Aleniglipron nadal pozostaje jednak lekiem eksperymentalnym i nie jest jeszcze dostępny jako standardowa terapia otyłości.
Skutki uboczne GLP-1 w tabletkach dotyczyły głównie przewodu pokarmowego
Najczęstsze działania niepożądane były związane z układem pokarmowym. Miały zazwyczaj łagodne lub umiarkowane nasilenie i z czasem występowały rzadziej.
Łącznie 10,4 proc. uczestników przerwało leczenie. W badaniu nie odnotowano przypadków polekowego uszkodzenia wątroby.
Naukowcy planują teraz wolniejsze zwiększanie dawki, aby poprawić tolerancję leku w kolejnych badaniach.
– Nie stwierdziliśmy żadnych niepokojących sygnałów ani nowych problemów związanych z bezpieczeństwem. Znaleźliśmy dawkę, która wydaje się skuteczna, a w badaniu fazy III będziemy zwiększać ją jeszcze wolniej, aby poprawić tolerancję leczenia – podkreśla prof. Robert Kushner.
Nowy lek na otyłość czeka teraz badanie fazy III
Wyniki fazy 2b pozwalają na dalsze badania aleniglipronu, ale nie przesądzają jeszcze, czy lek trafi na rynek. Kolejnym krokiem będzie badanie fazy III, prowadzone na większej grupie pacjentów i pozwalające dokładniej ocenić skuteczność oraz bezpieczeństwo terapii.
Największą zaletą aleniglipronu może okazać się forma podania. Dla części osób konieczność regularnych zastrzyków jest barierą, a doustny lek przyjmowany raz dziennie mógłby być prostszy w codziennym stosowaniu.
Istotna może być również produkcja. Leki oparte na małych cząsteczkach można potencjalnie wytwarzać łatwiej na dużą skalę niż preparaty peptydowe, co w przyszłości mogłoby poprawić dostępność terapii.
Na razie jednak aleniglipron pozostaje eksperymentalnym lekiem na otyłość. Wynik sięgający 12,1 proc. redukcji masy ciała po 36 tygodniach jest obiecujący, ale dopiero kolejne badania pokażą, czy tabletka będzie mogła stać się realną alternatywą dla najbardziej znanych zastrzyków GLP-1.
