Nowy eksperymentalny lek opracowany przez naukowców z Karolinska Institutet i Uniwersytetu Sztokholmskiego może otworzyć nowy kierunek leczenia cukrzycy typu 2 oraz otyłości. Wstępne wyniki badań wskazują, że preparat pomaga obniżać poziom cukru we krwi i zwiększać spalanie tłuszczu bez zmniejszania apetytu oraz bez utraty masy mięśniowej. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Cell”.
Nowa tabletka na cukrzycę typu 2 działa inaczej niż leki GLP-1
Naukowcy podkreślają, że nowa tabletka działa w całkowicie inny sposób niż leki z grupy GLP-1. Obecnie stosowane preparaty wpływają głównie na sygnały odpowiedzialne za apetyt pomiędzy jelitami a mózgiem i są podawane w formie zastrzyków. Nowy lek nie działa przez tłumienie głodu ani ograniczanie apetytu. Preparat aktywuje metabolizm bezpośrednio wewnątrz mięśni szkieletowych. Badacze twierdzą, że w badaniach na zwierzętach poprawiał kontrolę poziomu cukru we krwi oraz skład ciała, jednocześnie pozwalając uniknąć części działań niepożądanych obserwowanych przy terapiach GLP-1, takich jak utrata apetytu, utrata mięśni czy problemy trawienne. W źródle podkreślono, że właśnie utrata mięśni i zaburzenia ze strony układu pokarmowego należą do najczęściej dyskutowanych problemów związanych z częścią obecnych terapii odchudzających. Preparat podawany jest w postaci tabletki doustnej, a nie zastrzyku.
Tabletka na odchudzanie bez utraty mięśni. Badacze opisali pierwsze wyniki
Naukowcy przeprowadzili również wczesne badanie kliniczne fazy I z udziałem 48 zdrowych ochotników oraz 25 osób z cukrzycą typu 2. Według autorów badania uczestnicy dobrze tolerowali terapię, a preparat uznano za bezpieczny na tym etapie analiz. „Nasze wyniki wskazują na przyszłość, w której możemy poprawiać zdrowie metaboliczne bez utraty masy mięśniowej. Mięśnie są ważne zarówno w cukrzycy typu 2, jak i w otyłości, a masa mięśniowa jest również bezpośrednio związana z długością życia” – mówi Tore Bengtsson z Wydziału Biologii Molekularnej Uniwersytetu Sztokholmskiego, jeden z autorów badania. Preparat opiera się na opracowanej laboratoryjnie cząsteczce określanej jako agonista β2. Tego typu związki oddziałują na receptory związane między innymi z metabolizmem energetycznym i funkcjonowaniem mięśni. Przez lata ich wykorzystanie w leczeniu chorób metabolicznych było ograniczane przez ryzyko nadmiernej stymulacji serca. Badacze podkreślają jednak, że nowa cząsteczka została zaprojektowana w taki sposób, aby aktywować określone szlaki sygnałowe korzystne dla mięśni bez nadmiernego pobudzania układu sercowo-naczyniowego.
Nowy lek na otyłość może zwiększać spalanie tłuszczu bez tłumienia apetytu
Autorzy badania podkreślają, że nowy preparat nie działa poprzez ograniczanie apetytu, ale przez wpływ na metabolizm mięśni. Według badaczy terapia może zwiększać spalanie tłuszczu przy zachowaniu apetytu i jednoczesnej ochronie masy mięśniowej. „Ten lek reprezentuje zupełnie nowy typ leczenia i może mieć bardzo duże znaczenie dla pacjentów z cukrzycą typu 2 i otyłością. Nasza substancja wydaje się wspierać zdrową utratę masy ciała, a dodatkowo pacjenci nie muszą przyjmować zastrzyków” – mówi Shane C. Wright z Karolinska Institutet, jeden z badaczy uczestniczących w projekcie. Naukowcy uważają również, że nowa terapia mogłaby być stosowana zarówno samodzielnie, jak i razem z obecnie wykorzystywanymi lekami GLP-1. „To sprawia, że preparaty mogą być wartościowe zarówno jako samodzielna terapia, jak i w połączeniu z lekami GLP-1” – dodaje Shane C. Wright. Kolejnym etapem będzie większe badanie kliniczne fazy II prowadzone przez firmę Atrogi AB rozwijającą nowy preparat. Badacze chcą sprawdzić, czy korzyści obserwowane wcześniej w badaniach przedklinicznych uda się potwierdzić również u osób żyjących z cukrzycą typu 2 oraz otyłością.
Badanie Cell. Naukowcy ujawnili szczegóły współpracy i finansowania
W projekcie uczestniczyli naukowcy z Karolinska Institutet, Uniwersytetu Sztokholmskiego, Uniwersytetu w Uppsali, Uniwersytetu Kopenhaskiego, Monash University oraz University of Queensland. Finansowanie badań zapewniły między innymi Swedish Research Council, Swedish Society for Medical Research oraz Novo Nordisk Foundation. Autorzy publikacji poinformowali również o powiązaniach części badaczy z firmą Atrogi AB, która finansowała badanie kliniczne i rozwija nowy preparat. Część autorów pracuje w spółce lub posiada jej akcje. Tore Bengtsson jest założycielem i dyrektorem naukowym Atrogi AB, a wraz ze współautorem badania złożył wnioski patentowe związane z analizowanymi związkami chemicznymi. Dodatkowe informacje dotyczące konfliktów interesów i powiązań biznesowych opisano w publikacji naukowej.