W kontekście rosnącego zainteresowania długowiecznością i medycyną prewencyjną wyniki badania z „The American Journal of Clinical Nutrition” wpisują się w trend poszukiwania strategii wspierających zdrowie komórkowe. Spowolnienie skracania telomerów może stanowić jeden z mierzalnych wskaźników tego procesu, jednak dalsze badania będą konieczne, aby jednoznacznie określić długoterminowy wpływ witaminy D na długość życia.
Witamina D a długowieczność
Badanie opublikowane 9 lutego 2026 roku w „The American Journal of Clinical Nutrition” sugeruje, że witamina D może odgrywać rolę w procesie zdrowego starzenia. W czteroletnim, randomizowanym badaniu klinicznym obserwowano ponad 1000 zdrowych Amerykanek powyżej 55. roku życia oraz mężczyzn powyżej 50. roku życia. Uczestnicy przyjmowali codziennie 2000 jednostek międzynarodowych witaminy D3 lub placebo. Po czterech latach stwierdzono, że osoby suplementujące witaminę D3 miały wolniejsze skracanie telomerów w porównaniu z grupą kontrolną. Telomery to ochronne zakończenia chromosomów, które skracają się wraz z wiekiem i stanowią biomarker starzenia komórkowego.
Joseph Mercola, lekarz rodzinny i autor książki „Your Guide to Cellular Health”, wyjaśnił: „Telomery to ochronne czapeczki na chromosomach, które naturalnie zużywają się z wiekiem”. Dodał również: „Kiedy telomery stają się zbyt krótkie, komórki nie mogą prawidłowo się dzielić i zaczynają funkcjonować nieprawidłowo lub obumierać”. W jego ocenie wolniejsze skracanie telomerów oznacza mierzalne spowolnienie starzenia komórkowego. Warto podkreślić, że w tym samym badaniu inna grupa przyjmowała suplementy omega-3, jednak nie odnotowano u niej analogicznego efektu ochronnego.
Witamina D3 - mechanizm działania
Choć mechanizm wpływu witaminy D na skracanie telomerów wymaga dalszych badań, eksperci wskazują kilka prawdopodobnych ścieżek biologicznych. Według dr. Mercoli witamina D może oddziaływać poprzez redukcję stanu zapalnego, wsparcie układu odpornościowego oraz poprawę funkcji mitochondriów. „Mitochondria są elektrowniami komórek, a ich prawidłowe funkcjonowanie pomaga zachować sprawność metaboliczną, odporność i funkcje mózgu” — powiedział. Zwrócił także uwagę na rolę witaminy D w produkcji glutationu, który określił jako „główny antyoksydant organizmu”. Ograniczenie stresu oksydacyjnego oznacza mniej uszkodzeń białek i błon komórkowych, a tym samym wolniejsze zużycie struktur komórkowych.
Cleveland Clinic podkreśla, że stres oksydacyjny może uczestniczyć w rozwoju chorób przewlekłych, w tym nowotworów oraz reumatoidalnego zapalenia stawów. Ochrona przed nadmiernym stresem oksydacyjnym stanowi więc istotny element strategii prozdrowotnej.
Suplementacja witaminy D po 50. roku życia
Amy Davis, dyplomowana dietetyczka z Live Conscious, zaznaczyła, że choć badanie ma solidną konstrukcję metodologiczną, jego ograniczeniem była stosunkowo jednorodna grupa uczestników, co może wpływać na uogólnianie wyników. Podkreśliła jednak, że było to dobrze zaprojektowane, randomizowane badanie kliniczne, co zwiększa wiarygodność obserwacji.
Eksperci wskazują, że przed rozpoczęciem suplementacji witaminy D należy wykonać badanie poziomu 25(OH)D we krwi. Organizm syntetyzuje witaminę D pod wpływem promieniowania słonecznego, jednak jej poziom zależy od szerokości geograficznej, stylu życia i pory roku. Dr Mercola zwrócił uwagę, że „organizm jest zaprojektowany tak, aby regulować ilość witaminy D produkowanej ze światła słonecznego”. Dodał także: „Jeśli suplementujesz, najpierw zbadaj poziom”.
Jak się zdrowo zestarzeć?
Autorzy badania oraz cytowani eksperci podkreślają, że suplementacja nie zastępuje podstawowych filarów zdrowego stylu życia. Dieta śródziemnomorska, regularna aktywność fizyczna, odpowiednia ilość snu i utrzymywanie relacji społecznych pozostają kluczowe dla zachowania sprawności w późniejszych latach życia. Suplementy diety, w tym witamina D, nie są lekami i nie służą do leczenia ani zapobiegania chorobom. Szczególną ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży, karmiące oraz osoby podające suplementy dzieciom bez konsultacji medycznej.
