Witamina B12 nie działa jak kofeina i nie daje nagłego zastrzyku energii. Jej rola jest znacznie bardziej podstawowa – uczestniczy w procesach zachodzących wewnątrz komórek, w tym w prawidłowym funkcjonowaniu mitochondriów, które odpowiadają za wytwarzanie energii.
Witamina B12 a mięśnie. Niedobór może zaburzać produkcję energii
B12 jest też potrzebna do budowy i naprawy DNA. Gdy zaczyna jej brakować, zaburzenia mogą dotyczyć również mitochondrialnego DNA, czyli materiału genetycznego znajdującego się wewnątrz mitochondriów. Naukowcy z Cornell University i University of Alabama at Birmingham sprawdzili, jak niedobór witaminy B12 wpływa na mięśnie. Badanie przeprowadzono na myszach – zarówno młodych osobnikach z zaburzonym wykorzystaniem B12 lub karmionych dietą pozbawioną tej witaminy przez siedem tygodni, jak i starszych zwierzętach, którym przez osiem tygodni podawano raz w tygodniu zastrzyki z B12.
Niedobór witaminy B12 uderzał w mitochondria i DNA
Efekty niedoboru były wyraźne. W mięśniach myszy z niskim poziomem B12 mitochondria nie pracowały z pełną wydajnością. W tkance mięśniowej szczególnie bogatej w mitochondria produkcja energii w kluczowych elementach tego układu spadła o około 25 proc. Jeszcze mocniej zwraca uwagę wynik dotyczący DNA – u zwierząt karmionych dietą pozbawioną witaminy B12 stwierdzono około dziesięć razy więcej błędów w mitochondrialnym DNA. Takie uszkodzenia mogą dodatkowo pogarszać zdolność komórek do produkcji energii. Odmienny efekt zaobserwowano u starszych myszy otrzymujących B12. Zastrzyki podwoiły aktywność jednego z kluczowych elementów odpowiadających za produkcję energii w mięśniach nóg. Badanie nie dowodzi jednak, że suplementacja B12 u ludzi cofnie związane z wiekiem osłabienie mięśni – eksperyment wykonano na zwierzętach i jego wyniki wymagają potwierdzenia w badaniach z udziałem ludzi.
Witamina B12 po 50. roku życia. Kto jest szczególnie narażony na niedobór?
Ryzyko niedoboru witaminy B12 rośnie z wiekiem, ponieważ organizm może coraz gorzej przyswajać ją z pożywienia. Jedną z przyczyn jest mniejsza produkcja kwasu żołądkowego, który uczestniczy w procesie uwalniania B12 z jedzenia. Na niedobór bardziej narażone są również osoby stosujące dietę wegańską i wegetariańską, ponieważ naturalne źródła tej witaminy to przede wszystkim produkty pochodzenia zwierzęcego. Problem może dotyczyć także osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna, celiakią oraz po operacjach żołądka, które mogą utrudniać jej wchłanianie. Niedobór B12 był wcześniej wiązany m.in. z osłabieniem mięśni, zaburzeniami pracy mitochondriów oraz większym ryzykiem utraty sprawności u osób starszych. W razie podejrzenia niedoboru można oznaczyć poziom witaminy B12, a dokładniejszej ocenie może służyć również stężenie kwasu metylomalonowego, czyli MMA.
Źródła witaminy B12. Nie zawsze trzeba zaczynać od suplementu
Witaminę B12 dostarczają przede wszystkim produkty zwierzęce. Jej dobrym źródłem są m.in. małże, wątroba wołowa, łosoś, pstrąg, tuńczyk i jaja, a w diecie roślinnej znaczenie mają produkty wzbogacane, np. niektóre płatki czy drożdże nieaktywne z dodatkiem B12. W kontekście mięśni sama witamina nie zastępuje jednak innych elementów potrzebnych do utrzymania sprawności – odpowiedniej ilości białka i ćwiczeń siłowych. Suplementacja może być potrzebna, gdy badania potwierdzą niedobór albo gdy ryzyko jego wystąpienia jest wysokie, ale dobór dawki i preparatu najlepiej ustalić z lekarzem. Nowe wyniki rozszerzają dotychczasową wiedzę o B12: jej znaczenie nie kończy się na zapobieganiu niedokrwistości, bo może być istotna również dla procesów, dzięki którym mięśnie wytwarzają energię i zachowują sprawność wraz z wiekiem.
Polecany artykuł:
