Suplementujesz witaminę B12? Sprawdź, kto jest najbardziej narażony na niedobór, jakie objawy mogą o nim świadczyć i czy można przedawkować tę witaminę. Dowiedz się także, które leki obniżają poziom witaminy B12 i kiedy warto wykonać badania.
Kto powinien sprawdzić poziom witaminy B12? Te osoby są szczególnie narażone na niedobór
Niedobór witaminy B12 częściej występuje u osób po 60. roku życia, pacjentów przyjmujących metforminę, osób stosujących inhibitory pompy protonowej oraz pacjentów po operacjach żołądka lub jelit. Podwyższone ryzyko dotyczy również osób z chorobami przewodu pokarmowego, niektórymi rodzajami anemii oraz osób stosujących dietę wegańską.
Do objawów, które mogą wskazywać na zbyt niski poziom witaminy B12, należą przewlekłe zmęczenie, osłabienie, problemy z koncentracją, pogorszenie pamięci, drętwienie i mrowienie kończyn, bladość skóry, duszność oraz obniżony nastrój.
W przypadku utrzymywania się takich dolegliwości warto skonsultować się z lekarzem i rozważyć wykonanie badań laboratoryjnych.
Czy można przedawkować witaminę B12? Organizm usuwa jej nadmiar
Witamina B12 należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie. Organizm wykorzystuje potrzebną ilość, a nadmiar wydala wraz z moczem. Z tego powodu nie ustalono górnego tolerowanego poziomu spożycia tej witaminy. Dotychczas nie opisano charakterystycznych objawów wynikających wyłącznie z wysokiego stężenia witaminy B12 we krwi. U zdrowych osób przedawkowanie jest bardzo trudne, ponieważ organizm skutecznie usuwa niewykorzystaną ilość witaminy.
Nie oznacza to jednak, że suplementację można prowadzić bez ograniczeń. Przyjmowanie witaminy B12 bez potwierdzonego niedoboru zwykle nie przynosi dodatkowych korzyści. Organizm wykorzystuje tylko potrzebną ilość, a resztę wydala.
Opisano również pojedyncze przypadki działań niepożądanych związanych ze stosowaniem wysokich dawek syntetycznych form witaminy B12. W opisie przypadku opublikowanym w 2020 roku kobieta przyjmująca codziennie 1 mg cyjanokobalaminy doświadczała trądziku, kołatania serca, lęku, nasilonego niepokoju, zaczerwienienia twarzy, bólu głowy i bezsenności. Objawy ustąpiły dwa tygodnie po odstawieniu suplementu.
Hydroksykobalamina, stosowana między innymi w postaci iniekcji, może powodować nudności, wymioty, biegunkę, bóle głowy, zawroty głowy, uderzenia gorąca oraz zaczerwienienie i ból w miejscu podania. U osób nadwrażliwych opisywano również wysypkę, świąd, gorączkę i reakcje alergiczne. W rzadkich przypadkach może dojść do anafilaksji wymagającej natychmiastowej pomocy medycznej.
Wysoki poziom witaminy B12. Co mówią badania?
Dotychczas nie określono dawki witaminy B12, która mogłaby prowadzić do przedawkowania u zdrowych osób. Część badań wskazuje jednak na związek między długotrwałym przyjmowaniem wysokich dawek a określonymi problemami zdrowotnymi. W badaniu opublikowanym w 2019 roku zaobserwowano, że kobiety po menopauzie przyjmujące ponad 25 mikrogramów witaminy B12 dziennie były bardziej narażone na złamania kości.
W analizie przeprowadzonej w Holandii zaobserwowano zależność między wysokim stężeniem witaminy B12 we krwi a większym ryzykiem zgonu z dowolnej przyczyny. Badacze zwrócili uwagę, że suplementacja bez potwierdzonego niedoboru wymaga ostrożności. U pacjentów z nefropatią cukrzycową połączenie kwasu foliowego, witaminy B6 i witaminy B12 wiązało się z pogorszeniem funkcji nerek i częstszym występowaniem incydentów naczyniowych.
Opisane zależności nie oznaczają, że witamina B12 jest szkodliwa. Pokazują jednak, że suplementacja powinna odpowiadać rzeczywistym potrzebom organizmu.
Ile witaminy B12 potrzebuje organizm? Polskie normy żywienia
Zgodnie z polskimi normami żywienia dzieci w wieku od 1 do 3 lat potrzebują 0,9 mikrograma witaminy B12 dziennie. Dla dzieci w wieku od 4 do 6 lat zalecane spożycie wynosi 1,2 mikrograma, a dla dzieci od 7 do 12 lat – 1,8 mikrograma. Młodzież od 13. roku życia i osoby dorosłe potrzebują 2,4 mikrograma witaminy B12 dziennie. W czasie ciąży zapotrzebowanie wzrasta do 2,6 mikrograma, a podczas karmienia piersią do 2,8 mikrograma.
Naturalnym źródłem witaminy B12 są przede wszystkim produkty pochodzenia zwierzęcego, między innymi wątróbka wołowa, małże, ryby, jaja i nabiał. Osoby stosujące dietę roślinną powinny zwracać uwagę na produkty wzbogacane w witaminę B12 oraz konsultować zasadność suplementacji.
Witamina B12 a leki. Kiedy warto omówić suplementację z lekarzem?
Niektóre leki mogą utrudniać wchłanianie witaminy B12 i prowadzić do obniżenia jej stężenia we krwi.
Dotyczy to przede wszystkim inhibitorów pompy protonowej stosowanych w leczeniu refluksu i choroby wrzodowej, takich jak omeprazol i lanzoprazol, a także leków zmniejszających wydzielanie kwasu żołądkowego, na przykład cymetydyny.
Na poziom witaminy B12 wpływa również metformina stosowana w leczeniu cukrzycy. Lek ten może ograniczać wchłanianie witaminy i obniżać jej stężenie w surowicy. Podobne działanie wykazuje kolchicyna stosowana między innymi podczas leczenia dny moczanowej.
Osoby przyjmujące te leki przez dłuższy czas powinny omówić z lekarzem zasadność oznaczenia stężenia witaminy B12 i ewentualnej suplementacji.
Dlaczego witamina B12 jest potrzebna organizmowi?
Witamina B12 uczestniczy w produkcji czerwonych krwinek i wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego. Jest niezbędna do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego oraz produkcji DNA. Odpowiednia podaż witaminy B12 pomaga utrzymać prawidłową gęstość mineralną kości i wspiera zdrowie oczu. Jej niedobór wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zwyrodnienia plamki żółtej.
Witamina B12 uczestniczy również w regulacji nastroju i metabolizmie serotoniny. Wspiera pracę mózgu, pomaga chronić neurony i wpływa na utrzymanie prawidłowego poziomu energii.
Odgrywa ważną rolę w utrzymaniu zdrowia serca poprzez regulację stężenia homocysteiny, której podwyższony poziom wiąże się z większym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.
Wpływa także na kondycję skóry, włosów i paznokci oraz wspiera prawidłowy rozwój płodu.
Polecany artykuł:
