Biały chleb pojawia się w diecie wielu osób, ale jego wpływ na zdrowie zależy od całego sposobu odżywiania. Krótkoterminowe efekty mogą być odczuwalne szybko, a długoterminowe skutki wynikają z proporcji składników w diecie.
Biały chleb - wartości odżywcze i skład
Biały chleb powstaje z rafinowanej mąki, w której usunięto otręby i zarodki, co obniża zawartość błonnika, witamin i składników mineralnych. „Biały chleb ma bardzo złą reputację, ale moim zdaniem jest po prostu źle rozumiany, zwłaszcza w zachodniej kulturze żywieniowej” – mówi Valery Kallen, dietetyk, Nourished Nutrition Therapy.
Jednocześnie wiele produktów dostępnych w sprzedaży jest wzbogacanych w składniki odżywcze. „W większości krajów jest wzbogacany w witaminy z grupy B, kwas foliowy i żelazo” – mówi Michael Michelis, dietetyk, Qalzy. Jedna kromka chleba dostarcza około 72,9 kcal, 2,57 g białka, 13,4 g węglowodanów, 0,63 g błonnika i niewielkie ilości składników mineralnych, takich jak wapń, potas i magnez. Produkt ten jest łatwo trawiony i może stanowić szybkie źródło energii, co ma znaczenie m.in. przed wysiłkiem fizycznym.
Co się dzieje gdy jesz biały chleb codziennie?
Spożycie białego chleba może prowadzić do szybkiego wzrostu poziomu glukozy we krwi i jego spadku w krótkim czasie. „Brak błonnika oznacza, że trawi się niemal natychmiast, szybko podnosi poziom cukru we krwi i równie szybko go obniża, co objawia się spadkiem energii, zachciankami i szybkim powrotem uczucia głodu” – mówi Coco Pierrel, dietetyk integracyjny, Eat Shed Glow.
Reakcje organizmu różnią się między osobami. „Badania wykazały ogromne różnice indywidualne w tej reakcji” – dodaje Michael Michelis. W praktyce oznacza to, że u części osób zmiany te są niewielkie, zwłaszcza gdy chleb jest spożywany razem z białkiem, tłuszczem i błonnikiem. Biały chleb może również wspierać rozwój korzystnych bakterii jelitowych, w tym Lactobacillus i Bifidobacterium.
Biały chleb a zdrowie
Długoterminowy wpływ zależy od całego modelu żywienia i udziału produktów bogatych w błonnik. „Kiedy systematycznie wypiera produkty bogate w błonnik, warzywa i rośliny strączkowe przez lata, taki sposób odżywiania wiąże się z wyższym ryzykiem cukrzycy typu 2 oraz niższą siłą mięśni i wyższym odsetkiem sarkopenii u osób starszych” – mówi Michael Michelis.
Znaczenie ma także sposób komponowania posiłków. „Kiedy rafinowane węglowodany stają się codziennym nawykiem bez białka i zdrowych tłuszczów, skoki i spadki poziomu cukru stają się przewlekłe, prowadząc do zwiększonego magazynowania tłuszczu, przewlekłego stanu zapalnego i ciągłych zachcianek” – dodaje Coco Pierrel. Jednocześnie pojedynczy produkt nie determinuje efektów zdrowotnych, jeśli dieta pozostaje zróżnicowana i zawiera odpowiednią ilość błonnika.
Czy biały chleb jest zdrowy?
W określonych sytuacjach biały chleb znajduje zastosowanie w dietach wymagających łatwej strawności. „Biały chleb jest wartościowy dla osób z zespołem jelita drażliwego i chorobami zapalnymi jelit” – mówi Valery Kallen. Dotyczy to również produktów fermentowanych. „Biały chleb na zakwasie jest uznawany za produkt o niskiej zawartości FODMAP, ponieważ proces fermentacji rozkłada fruktany, które są głównym czynnikiem wywołującym objawy IBS” – dodaje. Biały chleb bywa także stosowany u osób z zaburzeniami odżywiania oraz przy spowolnionym opróżnianiu żołądka, gdzie dieta o niższej zawartości błonnika ułatwia tolerancję pokarmów.
Znaczenie ma również sposób jego spożycia. Łączenie z produktami zawierającymi białko, tłuszcze i błonnik, takimi jak masło orzechowe, awokado czy warzywa, zmienia odpowiedź organizmu. Różnice między produktami są istotne, dlatego znaczenie ma także skład i jakość konkretnego pieczywa.
