Tłusty czwartek to dzień, kiedy wielu z nas sięga po pączki i inne słodkości. Jednak dla osób z cukrzycą i innymi chorobami przewlekłymi tradycyjny pączek może stanowić realne zagrożenie dla zdrowia. Lekarze przypominają, że umiar i wybór odpowiednich słodyczy są kluczowe, a niektóre grupy pacjentów powinny całkowicie unikać tych przysmaków.
Pączki a cukrzyca – opinia eksperta i kluczowe zagrożenia
Z punktu widzenia medycznego pączki to nie tylko tradycja, ale przede wszystkim bomba kaloryczna i źródło szybkich węglowodanów. Jak wyjaśnia dr Robert Moor-Jankowski, gastroenterolog z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Najświętszej Maryi Panny w Częstochowie:
„Zjedzenie nawet jednego pączka może być obciążeniem dla organizmu. Pączek jest wysokokaloryczny, zawiera wiele cukru – gdyby go nie było, pewnie by nie smakował. Ciasto drożdżowe, nadzienie, lukier – wszystko to ma sporo cukru. Na dodatek pączek nasiąka tłuszczem, w którym się go piecze”.
Według eksperta, spożycie pączków to wyzwanie nie tylko dla osób zdrowych, ale szczególnie dla osób z cukrzycą typu I i II oraz zaburzeniami tolerancji glukozy. Szybka dawka cukru może prowadzić do gwałtownych wahań glikemii, a organizm cukrzyka, zwłaszcza z nieprawidłową kontrolą metaboliczną, reaguje na takie wyzwania szczególnie negatywnie.
Kto jeszcze powinien unikać pączków w tłusty czwartek?
Kolejną grupą pacjentów, która powinna zachować szczególną ostrożność, są osoby z przewlekłymi schorzeniami wątroby i trzustki. Dr Moor-Jankowski podkreśla: „Unikać tych przysmaków powinny osoby, które cierpią na zapalenie trzustki czy przewlekłe choroby wątroby. Nadmiar kalorii, które organizm spożyje, musi być jakoś spożytkowany. Jeżeli dana osoba tego nie spali i zamiast tego usiądzie przed telewizorem, musi się to odłożyć i w najczęściej w pierwszym rzędzie odkłada się w wątrobie”. Osoby z chorobami serca są narażone na szkodliwy wpływ tłuszczów trans obecnych w najtańszych pączkach smażonych na utwardzonych tłuszczach roślinnych. Takie tłuszcze zwiększają stężenie „złego” cholesterolu LDL i ryzyko rozwoju miażdżycy, zawału serca oraz udaru mózgu. Dodatkowo, osoby z refluksowym zapaleniem przełyku mogą odczuć nasilenie objawów po produktach drożdżowych: „Objawy refluksu nasilają się także po produktach drożdżowych” – wyjaśnia dr Moor-Jankowski.
Pączki a poziom cukru i odporność
Temat wpływu pączków i innych słodkości na osoby z zaburzeniami metabolicznymi podjęła również dr Jackie Rose, dietetyk kliniczny z Wielkiej Brytanii: „Jedna z moich obserwacji podczas eksperymentu z ciągłym monitoringiem poziomu cukru wykazała, że pojedynczy pączek z nadzieniem potrafił podnieść poziom glukozy z 5,2 do 9,6 mmol/l. Regularne jedzenie słodyczy takich jak pączki sprzyja pogorszeniu kontroli cukru, rozwojowi insulinooporności, a także przewlekłym stanom zapalnym, co w dłuższej perspektywie zwiększa ryzyko infekcji i powikłań metabolicznych.” Dr Rose zaznacza, że nawet u osób zdrowych nadmiar pączków może rozregulować metabolizm i osłabić układ odpornościowy.
Pączki – zalecenia dla chorych na cukrzycę
Eksperci jednogłośnie zalecają umiar i świadome podejście do słodkich tradycji. „Najważniejszy jest umiar i wybór właściwych pączków, bo pączek pączkowi nierówny. Jeśli kupi się je w renomowanej cukierni, też będą co prawda bombą kaloryczną, ale przynajmniej ze sprawdzonych składników. Można jeden-dwa takie zjeść. Jeżeli to będą pączki, które kosztują poniżej złotówki, to najpewniej są dodatkowo niezdrowe, pełne chemii” – podkreśla dr Moor-Jankowski. Dla pacjentów z cukrzycą nawet mała ilość może być wyzwaniem dla gospodarki węglowodanowej. Jeśli mimo wszystko pojawią się dolegliwości, takie jak ból brzucha czy wymioty, które nie mijają, należy zgłosić się do lekarza.
