Ser od lat rozpala wyobraźnię smakoszy i budzi wątpliwości dietetyków. Jego kremowa konsystencja, intensywny aromat i różnorodność gatunków sprawiają, że trudno wyobrazić sobie jakąkolwiek kuchnię bez dodatku choćby plastra żółtego sera czy porcji delikatnej ricotty. Ale czy codzienna obecność sera na talerzu może rzeczywiście wpływać na ciśnienie krwi – i czy wszyscy miłośnicy tego przysmaku powinni zachować ostrożność, planując swoje menu?
Ser a ciśnienie krwi: najnowsze zalecenia dla osób z nadciśnieniem
Ser od lat budzi emocje wśród dietetyków i kardiologów – z jednej strony uchodzi za przysmak i ważne źródło wapnia, z drugiej bywa oskarżany o zwiększanie ryzyka nadciśnienia i chorób serca. Powodem są wysokie zawartości sodu oraz tłuszczów nasyconych, których nadmiar może prowadzić do podwyższonego ciśnienia tętniczego. Eksperci American Heart Association zalecają ograniczenie dziennej dawki sodu do 2300 mg i tłuszczów nasyconych do 6% całkowitej energii. Michelle Routhenstein, dietetyczka i specjalistka ds. prewencji chorób serca, podkreśla, że zbyt duże porcje tłustych i słonych serów mogą sprzyjać odkładaniu się blaszek miażdżycowych w tętnicach.
Wpływ sera na nadciśnienie – co mówią najnowsze badania?
Mimo powszechnych obaw, wyniki najnowszych badań naukowych coraz częściej burzą ten stereotyp. Duże analizy wykazały, że osoby spożywające umiarkowane ilości sera – około 40 gramów dziennie – mają ciśnienie krwi porównywalne, a czasem nawet niższe, niż osoby wykluczające ser z diety. Badanie z 2025 roku wykazało, że spożycie sera w ilości odpowiadającej 1/3 szklanki nie tylko nie podnosiło ciśnienia, ale wiązało się z korzystnym wpływem na serce. Podobne obserwacje przedstawili naukowcy w 2019 i 2024 roku, analizując wpływ pełnotłustych produktów mlecznych na zdrowie układu krążenia. Również meta-analiza z 2021 roku wykazała brak powiązań między spożyciem tłustych serów a zwiększonym ryzykiem nadciśnienia.
Jakie sery wybierać przy nadciśnieniu – porady dietetyków
Wybór odpowiedniego sera ma duże znaczenie dla osób z nadciśnieniem. Ekspertka Veronica Rouse zwraca uwagę, że sery świeże i miękkie, takie jak twaróg, ricotta czy mozzarella, zwykle mają niższą zawartość tłuszczów nasyconych niż sery twarde. Niezależnie od rodzaju, kluczowe jest zachowanie umiaru – optymalną porcją uznaje się 1/3 szklanki lub plaster wielkości kciuka. Warto też zwracać uwagę na poziom sodu – sery topione, żółte i serki do smarowania są najczęściej najbardziej zasolone. Dietetycy radzą, by osoby z nadciśnieniem parowały ser z produktami bogatymi w potas, takimi jak pomidory, banany czy pomarańcze, które pomagają neutralizować działanie sodu.
Ser w diecie DASH i codzienne wybory osób z wysokim ciśnieniem
Współczesne podejście do diety przy nadciśnieniu jest coraz bardziej elastyczne i zindywidualizowane. O ile reszta diety bazuje na warzywach, pełnych ziarnach, roślinach strączkowych i zdrowych tłuszczach, codzienne niewielkie ilości sera nie muszą oznaczać zagrożenia dla ciśnienia. Kluczowe są ilość i jakość: świeże, niskosodowe i półtłuste sery najlepiej wpisują się w model zdrowego odżywiania. Specjaliści zachęcają do konsultacji z dietetykiem, który pomoże dobrać optymalne produkty, uwzględniając styl życia i indywidualne potrzeby zdrowotne. Umiar, różnorodność i równowaga w diecie pozostają najważniejszymi zasadami zarówno dla osób zdrowych, jak i z nadciśnieniem.
