Arbuz w około 95 proc. składa się z wody, dlatego dobrze sprawdza się wtedy, gdy organizm potrzebuje nawodnienia. Jedna filiżanka pokrojonego owocu dostarcza około 150 ml wody, czyli mniej więcej tyle, ile mieści mały kubeczek jogurtu.
Arbuz właściwości zdrowotne zawdzięcza wodzie, witaminom i likopenowi
Płyny pochodzące z napojów i produktów bogatych w wodę pomagają utrzymać prawidłową pracę stawów, wspierają usuwanie zbędnych produktów przemiany materii, zmniejszają ryzyko zmęczenia związanego z odwodnieniem, chronią rdzeń kręgowy i uczestniczą w regulacji temperatury ciała. Arbuz dostarcza też witamin A i C, potasu, magnezu, witamin z grupy B, aminokwasów oraz likopenu. Ten ostatni należy do antyoksydantów, które pomagają neutralizować wolne rodniki. Ich nadmiar sprzyja stresowi oksydacyjnemu, łączonemu z rozwojem chorób przewlekłych. Likopen może mieć znaczenie w zmniejszaniu ryzyka zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem, choroby Alzheimera, chorób serca, cukrzycy typu 2, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego oraz niektórych nowotworów, w tym raka piersi, płuc i prostaty. Najwięcej tego składnika zawiera tradycyjny arbuz z różowym miąższem. Żółte i pomarańczowe odmiany mają mniej antyoksydantów.
Arbuz a ciśnienie krwi, skóra i regeneracja po wysiłku
W arbuzie znajduje się L-cytrulina, aminokwas obecny szczególnie w białej części skórki. Związek ten pomaga rozluźniać naczynia krwionośne i poprawiać przepływ krwi, co może sprzyjać obniżeniu ciśnienia. L-cytrulina może też poprawiać dotlenienie mięśni oraz wydolność podczas wysiłku wytrzymałościowego. Badania sugerują, że wypicie soku z arbuza przed bieganiem może zmniejszać bolesność mięśni odczuwaną po treningu nawet przez 72 godziny. Arbuz może wspierać także kondycję skóry, ponieważ zawiera witaminę C i witaminę A. Likopen obecny w miąższu może dodatkowo pomagać chronić skórę przed uszkodzeniami słonecznymi, choć nie zastępuje ochrony przeciwsłonecznej. Owoc bywa również dobrym wyborem przy ochocie na coś słodkiego. Zastąpienie ciastek arbuzem może wspierać redukcję masy ciała, poprawę poziomu cholesterolu, obniżenie stosunku obwodu talii do bioder oraz ciśnienia krwi. Jedna filiżanka pokrojonego w kostkę arbuza dostarcza 46 kcal, 0,23 g tłuszczu, 1,52 mg sodu, 11,5 g węglowodanów, 0,61 g błonnika, 9,42 g cukrów i 0,93 g białka.
Arbuz a trawienie. Prebiotyki wspierają jelita, ale FODMAP mogą szkodzić
Arbuz nie jest owocem szczególnie bogatym w błonnik, ale zawarta w nim niewielka ilość tego składnika wspiera pracę jelit. Znaczenie mają też płyny i prebiotyki, które pobudzają wzrost korzystnych bakterii w jelicie grubym. Prebiotyki pomagają regulować pracę układu odpornościowego, wspierają procesy przeciwzapalne i mogą korzystnie wpływać na nastrój. Wspomagają również wchłanianie składników mineralnych, poprawiają kontrolę poziomu cukru we krwi i wrażliwość na insulinę, a także mogą mieć znaczenie w ochronie przed rakiem jelita grubego. Arbuz nie u każdego będzie jednak równie dobrze tolerowany. Należy do produktów o wysokiej zawartości FODMAP, czyli krótkołańcuchowych węglowodanów obejmujących cukry, skrobie i włókna słabo wchłaniane w jelicie cienkim. Zatrzymują wodę i fermentują w okrężnicy, co u wrażliwych osób może powodować gazy, wzdęcia, ból brzucha i inne dolegliwości trawienne. Z tego powodu osoby z zespołem jelita drażliwego mogą potrzebować ograniczenia arbuza.
Arbuz a cukrzyca. Kto powinien uważać i jak jeść go bezpieczniej
Dla większości osób arbuz jest bezpieczny, jeśli pojawia się w diecie z umiarem. Ostrożność powinny zachować osoby z cukrzycą, ponieważ owoc zawiera naturalne cukry. Znaczenie ma nie tylko sam smak arbuza, ale przede wszystkim porcja i to, z czym zostanie zjedzony. Połączenie arbuza ze źródłem białka albo zdrowego tłuszczu może spowolnić trawienie i zmniejszyć ryzyko gwałtownego wzrostu poziomu glukozy. Uważać powinny też osoby z zespołem alergii jamy ustnej, czyli reakcją związaną z alergią na pyłki. Arbuz może wywoływać objawy u osób reagujących na pyłek ambrozji. Przy zakupie najlepiej wybierać owoc okrągły, symetryczny, z żółtą albo kremową plamą na skórce, bo taki ślad świadczy o dojrzałości. Przed krojeniem trzeba go umyć, aby usunąć bakterie z zewnętrznej skórki. Arbuz pasuje do sałat z winegretem balsamicznym, można miksować go z mlekiem kokosowym i ciemną czekoladą na domowe lody, łączyć z ogórkiem, czerwoną cebulą, jalapeño, kolendrą i sokiem z limonki w salsie, zanurzać w ciemnej czekoladzie albo grillować z kawałkami awokado jako prostą letnią przystawkę.
