Wiele osób zauważa, że po porannej kawie szybciej odczuwa potrzebę skorzystania z toalety. Duńscy naukowcy postanowili sprawdzić, czy regularne picie kawy wiąże się również ze zmianami zachodzącymi wewnątrz przewodu pokarmowego. Okazało się, że różnice dotyczą zarówno składu bakterii jelitowych, jak i kwasowości jelita cienkiego oraz skurczów jelita grubego.
Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie „Gut Microbiology”.
Jak kawa wpływa na jelita? Naukowcy sprawdzili to za pomocą specjalnej kapsułki
Uczestnicy badania połknęli niewielkie elektroniczne kapsułki, które podczas przemieszczania się przez przewód pokarmowy mierzyły temperaturę, poziom pH, czas pasażu jelitowego oraz skurcze jelit.
Badacze porównali osoby regularnie pijące kawę z tymi, które sięgały po nią rzadziej. Za regularnych konsumentów uznano uczestników wypijających od jednej do pięciu filiżanek dziennie przez więcej niż trzy spośród ośmiu dni objętych badaniem.
Pierwsza różnica dotyczyła bakterii jelitowych. U osób częściej pijących kawę stwierdzono większą różnorodność mikroorganizmów zamieszkujących przewód pokarmowy.
„Być może jeszcze ważniejsze jest to, że regularne picie kawy wydaje się wpływać na fizjologię jelit, czyli na sam sposób ich funkcjonowania” - mówi Francesca Bucci, doktorantka Uniwersytetu Kopenhaskiego i pierwsza autorka badania.
Naukowcy odkryli również, że osoby pijące kawę regularnie miały istotnie niższe pH w jelicie cienkim, co oznacza bardziej kwaśne środowisko. Nie wiadomo jeszcze, czy taka zmiana jest korzystna dla zdrowia. Kwasowość jelita cienkiego ma jednak znaczenie dla aktywności enzymów trawiennych oraz rozkładania pokarmu.
Kawa a zaparcia. Czy pobudza pracę jelit?
Kolejne ustalenie dotyczyło jelita grubego. Im więcej kawy pili uczestnicy, tym więcej skurczów jelita grubego odnotowywali badacze. To właśnie skurcze przesuwają jego zawartość i uczestniczą w procesie wypróżniania.
„Skurcze jelit mogą wspierać prawidłowe trawienie, pomagać zapobiegać zaparciom i utrzymywać mięśnie jelit w dobrej kondycji” - wyjaśnia Francesca Bucci.
Naukowcy zaznaczają jednak, że badanie nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, czy wszystkie zaobserwowane różnice są bezpośrednim skutkiem picia kawy.
Zdaniem Henrika Muncha Roagera, profesora nadzwyczajnego Uniwersytetu Kopenhaskiego i kierownika zespołu badawczego, istnieją jednak powody, by przypuszczać, że kawa odgrywa w tym procesie istotną rolę.
„Z wcześniejszych badań wiemy już, że kawa może wpływać na wiele procesów zachodzących w układzie pokarmowym, w tym na wydzielanie kwasu żołądkowego. Mamy więc podstawy, by sądzić, że zaobserwowane różnice nie są jedynie przypadkowe. Wiele osób zauważa też na co dzień, że kawa wpływa na ich trawienie” - mówi Henrik Munch Roager.
Czy kawa pomaga na serce?
Dotychczasowe badania wskazywały również na związek umiarkowanego spożycia kawy z mniejszym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy, depresji i niektórych nowotworów. Znacznie mniej wiadomo natomiast o tym, jak wieloletni nawyk picia kawy wpływa na warunki panujące w jelitach.
Duńscy naukowcy chcą teraz przeprowadzić badanie, w którym będą kontrolować ilość kawy wypijanej przez uczestników i porównywać funkcjonowanie ich jelit w okresach większego spożycia oraz całkowitego odstawienia napoju.
„Bardzo wiele osób zmaga się z zaparciami i nieregularnymi wypróżnieniami. Jeśli zrozumiemy, jak kawa wpływa na trawienie i skurcze jelit, być może uda się wykorzystać tę wiedzę do naturalnego pobudzania ich pracy. Byłoby to niezwykle cenne” - podkreśla Henrik Munch Roager.
Na razie wyniki nie są podstawą do zalecania kawy jako sposobu leczenia zaparć. Badanie wskazuje jednak, że jej regularne spożywanie wiąże się ze zmianami w mikrobiocie i funkcjonowaniu jelit, które warto dokładniej poznać.
10
- University of Copenhagen, „Regular coffee consumption alters gut bacteria and digestive physiology”, News-Medical, 10 listopada 2026 r.
- Francesca Bucci i współautorzy, „Habitual coffee consumption is linked to differences in gut microbiota and gut physiology”, „Gut Microbiology”, 2026. DOI: 10.1016/j.gutmic.2026.100018.
