Kawa to dla wielu osób nieodłączny element poranka. Jedni piją ją czarną, inni wolą z mlekiem, śmietanką, syropem smakowym lub zabielaczem. Jeśli staramy się ograniczać kalorie, zwykle w pierwszej kolejności rezygnujemy z cukru. Tymczasem znaczenie ma również to, co dodajemy do napoju, aby złagodzić jego smak.
Naukowcy z Tufts University w Stanach Zjednoczonych sprawdzili, jak na przestrzeni lat zmieniały się zwyczaje związane z piciem kawy. Wyniki, opublikowane w „Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics”, przyniosły zaskakujące ustalenie. Amerykanie pili mniej więcej tyle samo kawy co wcześniej, ale dostarczali sobie wraz z nią coraz więcej kalorii.
Ile kalorii ma kawa? W ciągu 15 lat wartość energetyczna wzrosła o prawie 40 proc.
Badacze przeanalizowali dane dotyczące 30 tys. Amerykanów w wieku co najmniej 20 lat, zebrane w latach 2003–2018 w ramach ogólnokrajowego badania NHANES. Uczestnicy dwukrotnie szczegółowo opisywali wszystko, co jedli i pili w ciągu poprzednich 24 godzin. Dzięki temu można było ustalić nie tylko ilość wypijanej kawy, ale również rodzaj i ilość dodawanych do niej składników.
W analizowanym okresie przeciętne dzienne spożycie kawy utrzymywało się na poziomie około 384 ml. Zmieniła się natomiast liczba dostarczanych wraz z nią kalorii.
W 2003 roku kawa dostarczała uczestnikom średnio 43 kcal dziennie. Piętnaście lat później było to już 60 kcal, czyli niemal 40 proc. więcej. Różnica wynosiła przeciętnie 17 kcal dziennie.
Skąd ten wzrost, skoro badani nie zaczęli pić więcej kawy? Naukowcy przyjrzeli się dodatkom: mleku, śmietance, napojom roślinnym, zabielaczom, cukrowi, syropom i słodzikom.
– Spożywanie kawy wiązano z wieloma korzyściami zdrowotnymi. Jednak często dodaje się do niej cukier i śmietankę, co może zwiększać spożycie kalorii pochodzących z cukrów dodanych i tłuszczów nasyconych – mówi Fang Fang Zhang, współautorka badania z Tufts University.
Polacy też lubią kawę z dodatkami. Jedna szklanka może mieć 105 kcal
Kawa z mlekiem cieszy się dużą popularnością również w Polsce. Z badania przeprowadzonego przez agencję Kantar na zlecenie Tchibo, którego wyniki opublikowano w 2024 roku, wynika, że 54 proc. Polaków pijących kawę na co dzień wybiera ją z mlekiem lub jego roślinnym zamiennikiem.
Wśród ankietowanych konsumentów kawy aż 87 proc. deklarowało, że pije ją codziennie. Średnia wynosiła 2,4 filiżanki dziennie. Najwięcej badanych, bo 31 proc., wypijało dwie filiżanki, a 22 proc. sięgało po trzy.
Ile kalorii może dostarczać kawa z popularnymi dodatkami? Według Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej szklanka kawy (250 ml) z mlekiem o zawartości 2 proc. tłuszczu i jedną łyżeczką cukru ma 105 kcal. Dla porównania tyle samo kalorii w tym zestawieniu ma szklanka napoju typu cola.
Nie oznacza to jednak, że każda kawa z mlekiem jest równie kaloryczna. Znaczenie mają proporcje składników, zawartość tłuszczu w mleku, ilość cukru oraz rodzaj pozostałych dodatków. Warto o tym pamiętać szczególnie wtedy, gdy w ciągu dnia pijemy kilka kaw.
Co najbardziej podbija kaloryczność kawy? To nie cukier
W amerykańskim badaniu największym źródłem dodatkowych kalorii w kawie w 2018 roku okazały się bezmleczne zabielacze, określane jako non-dairy creamers. Są to produkty służące do nadawania kawie kremowej konsystencji i łagodniejszego smaku. Nie należy ich utożsamiać ze wszystkimi napojami roślinnymi, takimi jak napój owsiany czy migdałowy, które w badaniu stanowiły osobną kategorię.
Zabielacze dostarczały przeciętnie 18,5 kcal dziennie, podczas gdy cukier i syropy odpowiadały za 16 kcal, a zwykłe mleko za 11 kcal.
Jeszcze w 2003 roku udział zabielaczy wynosił zaledwie 7,71 kcal dziennie. W ciągu 15 lat ich spożycie wzrosło z 3,37 do około 8 g dziennie. Jednocześnie ilość dodawanych do kawy napojów roślinnych zwiększyła się z 0,27 do 2,45 g dziennie.
Co ciekawe, mleko krowie nadal było najczęściej stosowanym dodatkiem pod względem masy. Uczestnicy badania zużywali go średnio 21,4 g dziennie. Nie przekładało się to jednak na największą liczbę dodatkowych kalorii.
– Odkryliśmy, że bezmleczne zabielacze dodawane do kawy wyprzedziły zarówno cukier, jak i produkty mleczne pod względem udziału w całkowitej wartości energetycznej kawy. Zabielacze mogą zawierać dużo tłuszczów nasyconych, które są wysokoenergetyczne. To może wyjaśniać, dlaczego dostarczają coraz więcej kalorii – wyjaśnia Yongyi Pan, główny autor badania.
Popularność takich dodatków rosła wraz z zainteresowaniem alternatywami dla tradycyjnych produktów mlecznych. Nie oznacza to jednak, że każdy bezmleczny dodatek do kawy ma wysoką wartość energetyczną. Znaczenie ma jego skład.
Pijesz dużo kawy, bo mało śpisz? Badacze zauważyli jeszcze jedną zależność
Analiza objęła również związek między ilością wypijanej kawy a codziennym trybem życia.
Osoby, które spały krócej, na ogół piły więcej kawy niż uczestnicy przesypiający więcej godzin. Podobną zależność stwierdzono w przypadku czasu pracy. Osoby pracujące dłużej zazwyczaj spożywały więcej kawy.
Nie zaobserwowano natomiast wyraźnych różnic w ilości wypijanej kawy między osobami o lepszej i gorszej ogólnej jakości diety. Sam fakt picia większej ilości kawy nie pozwalał więc ocenić, czy ktoś odżywia się zdrowiej.
Autorzy zaznaczają, że wyniki opierają się na deklaracjach uczestników. Badani musieli odtworzyć z pamięci swoje posiłki i napoje z poprzedniej doby, co mogło prowadzić do niedokładności. Również codzienne różnice w sposobie odżywiania utrudniają określenie długoterminowych nawyków na podstawie krótkich zapisów.
Wyniki badania nie oznaczają, że trzeba rezygnować z kawy z mlekiem czy innymi dodatkami. Jeśli jednak zależy nam na ograniczeniu kalorii, warto sprawdzić nie tylko ilość wsypywanego cukru, ale również wartość energetyczną zabielacza, śmietanki lub syropu smakowego. Szczególnie istotne jest to w przypadku gotowych mieszanek, których skład może obejmować kilka różnych dodatków.
Trzeba również pamiętać, że wartości podane przez amerykańskich badaczy dotyczą średniego dziennego spożycia, a nie jednej filiżanki kawy. Badanie nie sprawdzało też, czy rosnąca liczba kalorii dostarczanych wraz z kawą przełożyła się na przyrost masy ciała uczestników.
10
Źródła
- Pan Y., Zhou B., Zhang F.F., „Trends in the Consumption of Coffee and Coffee Additions Among U.S. Adults Aged 20 Years, The National Health and Nutrition Examination Survey 2003–2018”, „Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics”, 2026. https://doi.org/10.1016/j.jand.2026.156908
- Tufts University, „Coffee calories have jumped nearly 40%. Sugar isn't the biggest culprit”, ScienceDaily, 22 października 2026 r. https://www.sciencedaily.com/releases/2026/10/261021231224.htm
- Kantar, badanie na zlecenie Tchibo Warszawa, wyniki opublikowane w artykule „Jaką kawę piją Polacy?”, 2024. https://www.horecanet.pl/jaka-kawe-pija-polacy/
- Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, „Kalorie w napojach”, materiały edukacyjne NIZP PZH-PIB. https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2023/12/Kalorie-w-napojach.pdf
