Jedno średnie awokado odmiany Hass i szklanka świeżego mango dziennie. Tak wyglądała dieta jednej z grup uczestniczących w badaniu naukowców z Illinois Institute of Technology. Po ośmiu tygodniach u osób jedzących te owoce stwierdzono poprawę wielu parametrów. Wyniki opublikowano w „Journal of the American Heart Association”.
Nie zawsze trzeba schudnąć, by poprawić niektóre wskaźniki zdrowia serca i naczyń krwionośnych. Naukowcy z Illinois Institute of Technology sprawdzili, co się stanie, jeśli osoby ze stanem przedcukrzycowym przez osiem tygodni będą codziennie jadły awokado i mango. Wyniki, opublikowane w „Journal of the American Heart Association”, wskazują, że nawet bez zmniejszania kaloryczności diety można uzyskać korzystne zmiany w funkcjonowaniu układu krążenia.
Najwyraźniejszą poprawę odnotowano w zdolności naczyń krwionośnych do rozszerzania się pod wpływem przepływającej krwi. U mężczyzn zaobserwowano ponadto obniżenie ciśnienia tętniczego. Nie oznacza to jednak, że oba owoce działają na wszystkie czynniki ryzyka chorób serca równie skutecznie.
Jedno awokado i szklanka mango dziennie. Tak wyglądało badanie
Do badania zakwalifikowano 82 osoby w wieku od 25 do 60 lat. Wszyscy uczestnicy mieli stan przedcukrzycowy oraz nadwagę lub otyłość, a ich BMI mieściło się w przedziale 25–35. Nie palili papierosów, nie stosowali specjalnych diet i nie chorowali na poważne schorzenia przewlekłe.
Przez osiem tygodni jedna grupa codziennie jadła średniej wielkości awokado odmiany Hass oraz szklankę świeżego mango. Druga otrzymywała zamiast nich produkty węglowodanowe dostarczające podobnej ilości kalorii.
Aby wyniki obu grup można było wiarygodnie porównać, badacze kontrolowali większość ich jadłospisu. Przygotowywali posiłki pokrywające 75 proc. dziennego zapotrzebowania energetycznego, a pozostałe produkty uczestnicy wybierali samodzielnie. Dieta była oparta na typowych amerykańskich nawykach żywieniowych, a jej kaloryczność dostosowano do potrzeb badanych.
Naukowców interesowało przede wszystkim to, jak naczynia krwionośne reagują na zwiększony przepływ krwi. Sprawdzali też ciśnienie tętnicze, poziom glukozy i cholesterolu, wskaźniki stanu zapalnego oraz pracę nerek.
Naczynia krwionośne reagowały lepiej. Różnica była wyraźna
Najważniejsza zmiana dotyczyła śródbłonka, czyli cienkiej warstwy komórek pokrywającej wnętrze naczyń krwionośnych. Pomaga on regulować przepływ krwi, a także rozszerzanie i zwężanie tętnic. Jego prawidłowe funkcjonowanie ma duże znaczenie dla zdrowia układu krążenia.
Badacze oceniali je za pomocą wskaźnika FMD, który określa, w jakim stopniu tętnica rozszerza się w odpowiedzi na zwiększony przepływ krwi.
Po ośmiu tygodniach w grupie jedzącej awokado i mango wskaźnik ten wzrósł do 6,7 proc. Tymczasem u osób z grupy kontrolnej obniżył się do 4,6 proc. Różnica była istotna statystycznie.
Korzystne zmiany zaobserwowano także w pomiarach ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u mężczyzn. W grupie kontrolnej centralne ciśnienie tętnicze wzrosło średnio o 5 mmHg, podczas gdy u panów jedzących oba owoce spadło o około 1,9 mmHg.
Badacze zwrócili również uwagę na ciśnienie rozkurczowe, czyli niższą z dwóch wartości odczytywanych podczas pomiaru. Określa ono ciśnienie krwi w tętnicach w chwili, gdy serce rozluźnia się między kolejnymi uderzeniami. Jego podwyższone wartości mogą dodatkowo obciążać układ krążenia.
Zdaniem autorów zaobserwowane różnice mogłyby mieć znaczenie kliniczne, gdyby utrzymywały się przez dłuższy czas.
Co ważne, poprawie nie towarzyszyła utrata masy ciała. Osoby jedzące codziennie awokado i mango nie spożywały też istotnie więcej kalorii niż wcześniej.
– Badanie to potwierdza znaczenie odpowiednio dobranej żywności w ograniczaniu ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, szczególnie u osób bardziej narażonych, takich jak osoby ze stanem przedcukrzycowym – mówi prof. Britt Burton-Freeman z Illinois Institute of Technology, która kierowała badaniem.
– To zachęcająca wiadomość. Niewielkie zmiany, takie jak dodanie awokado i mango do posiłków czy przekąsek, mogą wspierać zdrowie serca bez konieczności przestrzegania rygorystycznej diety czy całkowitej zmiany sposobu odżywiania – dodaje.
Dlaczego właśnie awokado i mango? Liczy się ich skład
Choć te dwa owoce znacznie się od siebie różnią, dostarczają składników ważnych dla serca i metabolizmu. Mango jest źródłem witaminy C i błonnika, natomiast awokado zawiera między innymi tłuszcze nienasycone, błonnik i potas.
Trzy czwarte szklanki mango dostarcza 2 g błonnika, co odpowiada 7 proc. dziennej wartości referencyjnej. Taka porcja pokrywa również połowę dziennej wartości referencyjnej witaminy C. Jest ona przeciwutleniaczem, który pomaga chronić komórki przed uszkodzeniami. Błonnik natomiast wspiera trawienie, pomaga kontrolować poziom cukru we krwi i masę ciała oraz korzystnie wpływa na układ krążenia.
Z kolei 50 g awokado, czyli mniej więcej jedna trzecia średniego owocu, zawiera 3 g błonnika (11 proc. dziennej wartości referencyjnej), 6 g tłuszczów nienasyconych oraz 250 mg potasu (6 proc. dziennej wartości referencyjnej).
Tłuszcze nienasycone mogą sprzyjać obniżaniu poziomu cholesterolu LDL, nazywanego złym cholesterolem, jeśli zastępują w jadłospisie mniej korzystne tłuszcze. Potas pomaga regulować ciśnienie tętnicze, a błonnik uczestniczy w kontrolowaniu poziomu cholesterolu, glukozy i masy ciała.
U uczestników jedzących awokado i mango stwierdzono większe spożycie błonnika, witaminy C oraz tłuszczów jednonienasyconych. Naukowcy przypuszczają, że właśnie te składniki mogły mieć udział w zaobserwowanych korzyściach.
Nie wiadomo natomiast, czy jedzenie obu owoców razem daje lepsze rezultaty niż spożywanie każdego z nich oddzielnie. Badanie nie pozwalało na takie porównanie.
Awokado i mango można włączyć do codziennych posiłków na wiele sposobów. Sprawdzają się w sałatkach, koktajlach i daniach z dodatkiem produktów zbożowych. Słodkie mango może uzupełniać potrawy wytrawne, a kremowe awokado nadaje im delikatną konsystencję. W materiale źródłowym zaproponowano również połączenie obu owoców z tuńczykiem w ceviche.
A co z cholesterolem, cukrem i pracą nerek? Nie wszystkie wyniki się poprawiły
Oprócz zmian dotyczących naczyń krwionośnych naukowcy zauważyli poprawę niektórych wskaźników pracy nerek. Jednym z nich był eGFR, czyli szacunkowy współczynnik filtracji kłębuszkowej. Parametr ten pozwala ocenić, jak skutecznie nerki oczyszczają krew z produktów przemiany materii.
Nie odnotowano jednak istotnej poprawy poziomu cholesterolu, glukozy we krwi ani wskaźników stanu zapalnego w porównaniu z grupą kontrolną. Korzyści dotyczyły więc tylko części ocenianych parametrów.
Wyniki trzeba również interpretować z uwzględnieniem ograniczeń badania. Osiem tygodni to zbyt krótko, by stwierdzić, czy poprawa utrzyma się przez miesiące lub lata. Ponadto wszyscy uczestnicy mieli stan przedcukrzycowy oraz nadwagę lub otyłość, dlatego nie wiadomo, czy podobne rezultaty wystąpiłyby u osób zdrowych lub z innymi schorzeniami.
Naukowcy nie sprawdzali też, czy codzienne jedzenie awokado i mango zmniejsza liczbę zawałów serca lub udarów mózgu. Oceniali jedynie wybrane wskaźniki, które wiążą się z ryzykiem chorób układu krążenia.
Aby ustalić, czy zaobserwowana poprawa przekłada się na rzeczywistą ochronę przed chorobami serca, potrzebne będą badania obejmujące więcej osób i prowadzone przez dłuższy czas.
Na obecnym etapie można stwierdzić, że codzienne spożywanie awokado i mango przez osiem tygodni wiązało się z poprawą funkcjonowania naczyń krwionośnych u osób ze stanem przedcukrzycowym, mimo że ich masa ciała i kaloryczność diety pozostały zasadniczo bez zmian.
10
sciencedaily.com
