Dobre starzenie się nie musi być kojarzone wyłącznie z dietą śródziemnomorską. Z badania prowadzonego przez 30 lat na grupie ponad 105 tys. osób wynika, że szczególnie dobrze wypadali ci uczestnicy, którzy regularnie sięgali po określone grupy produktów w codziennym jadłospisie.
Dieta na zdrowe starzenie. Badacze obserwowali ponad 105 tys. osób
Naukowcy z Harvard T.H. Chan School of Public Health, Uniwersytetu Kopenhaskiego i Uniwersytetu Montrealskiego przeanalizowali dane zgromadzone w dwóch wieloletnich badaniach. Obserwacją objęto 105 015 osób, z których około dwóch trzecich stanowiły kobiety. Średnia wieku uczestników wynosiła 53 lata. Przez kolejne trzy dekady zbierano informacje o ich sposobie odżywiania, aktywności fizycznej, paleniu tytoniu, wskaźniku masy ciała, przebytych chorobach, obciążeniach rodzinnych i sytuacji społeczno-ekonomicznej. Naukowcy sprawdzili następnie, jak codzienny jadłospis wiązał się ze stanem zdrowia po siedemdziesiątce. Pod uwagę brali sprawność fizyczną, funkcje poznawcze, kondycję psychiczną, samodzielność oraz jakość życia. Kryteria zdrowego starzenia spełniło 9771 uczestników, czyli 9,3 proc. całej grupy. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Nature Medicine”.
Co jeść po 50. roku życia? Te produkty przyniosły najlepsze wyniki
Najlepiej wypadły osoby, które regularnie jadły warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste, orzechy i rośliny strączkowe. W ich diecie ważne miejsce zajmowały również zdrowe tłuszcze, w tym kwasy omega-3 oraz tłuszcze wielonienasycone obecne między innymi w oleju sojowym, kukurydzianym i słonecznikowym. Uczestnicy z tej grupy rzadziej sięgali natomiast po czerwone i przetworzone mięso, oczyszczone produkty zbożowe, żywność zawierającą dużo sodu oraz napoje słodzone cukrem. Osoby odżywiające się najbliżej tych zasad miały o 86 proc. większe szanse na zachowanie zdrowia w wieku 70 lat niż uczestnicy, w których jadłospisach najrzadziej pojawiały się wskazane produkty. Po ukończeniu 75 lat ich szanse były ponad dwukrotnie wyższe. Korzystny związek stwierdzono także w przypadku innych zdrowych sposobów odżywiania, w tym diety śródziemnomorskiej, DASH i MIND.
Produkty wspierające zdrowe starzenie nie wymagają ścisłej diety
Uzyskane wyniki nie wskazują jednego jadłospisu, którego należałoby bezwzględnie przestrzegać. Najlepiej oceniane sposoby odżywiania łączyła przewaga produktów roślinnych, ale nie wymagały one całkowitego wykluczenia mięsa, nabiału ani jaj. Produkty pochodzenia zwierzęcego mogły pojawiać się w posiłkach w umiarkowanych ilościach. „Nasze wyniki sugerują, że sposoby odżywiania bogate w produkty roślinne, z umiarkowanym udziałem zdrowych produktów pochodzenia zwierzęcego, mogą sprzyjać zdrowemu starzeniu się i pomóc w opracowaniu przyszłych zaleceń żywieniowych” – mówi Marta Guasch-Ferré, współautorka badania. Rezultaty analizy pozwalają więc połączyć zdrowe odżywianie z indywidualnymi preferencjami, bez podporządkowywania codziennych posiłków restrykcyjnym zasadom.
Żywność ultraprzetworzona a zdrowie po siedemdziesiątce
Odwrotną zależność zaobserwowano u osób spożywających dużo żywności ultraprzetworzonej. Im częściej takie produkty trafiały do ich jadłospisów, tym mniejsze były szanse na zachowanie zdrowia w starszym wieku. Dotyczyło to szczególnie przetworzonego mięsa oraz napojów słodzonych cukrem lub sztucznymi substancjami słodzącymi. Autorzy badania zastrzegli jednak, że analiza nie obejmowała wszystkich czynników środowiskowych mogących wpływać na kondycję uczestników. Sprawność fizyczną i funkcje poznawcze oceniano na podstawie kwestionariuszy wypełnianych przez samych badanych, dlatego część odpowiedzi mogła być niedokładna. Uczestnikami byli ponadto pielęgniarki, pielęgniarze i inni pracownicy ochrony zdrowia. Potrzebne są zatem dalsze badania prowadzone w bardziej zróżnicowanych grupach.
Polecany artykuł:
