Bluszczyk kurdybanek to wieloletnia roślina o rozrastających się pędach i niewielkich kwiatach w odcieniach niebieskiego i fioletu. Okres kwitnienia przypada od kwietnia do lipca. Naturalnie występuje w Europie i Azji, a w Polsce można go znaleźć w wielu miejscach – przy drogach, na łąkach, w ogrodach, lasach liściastych oraz wilgotnych zaroślach. W przeszłości był używany zarówno jako roślina zielarska, jak i przyprawa. W Anglii pełnił także funkcję dodatku do piwa, zanim zastąpiono go chmielem.
Kiedy zbierać bluszczyk kurdybanek?
Za zielarski surowiec uznaje się ziele bluszczyku, które można pozyskać ze zbioru w stanie naturalnym. Najlepiej wybrać się na poszukiwania od połowy wiosny do wczesnego lata. Powinno się je zbierać w początkowym okresie kwitnienia. Ziele bluszczyka kurdybanka zawiera: związki triterpenowe (w tym kwas oleanowy i ursolowy), olejek eteryczny, kwasy organiczne, sole mineralne, flawonoidy, związki seskwiterpenowe, garbniki oraz fenolokwasy (kawowy, rozmarynowy i ferulowy).
Sam bluszczyk kurdybanek jest rośliną o bardzo szerokim spektrum działania. Wykorzystuje się go przy całej masie przypadłości zdrowotnych. W czym może pomóc nam bluszczyk?
Na co pomaga bluszczyk kurdybanek? Jak podawać?
Ziele bluszczyka kurdybanka ma wiele właściwości. Na przykład wspiera drożność układu oddechowego. Co więcej, wykazuje on działania przeciwbiegunkowe, bakteriobójcze, ściągające i stymulujące przemianę materii. Może również działać przeciwbólowo i wzmacniająco dla naszego organizmu.
Stosując jest zewnętrznie - w formie okładów - sprawdzi się przy chorobach skóry takich jak świąd, zapalenie, trądzik, oparzenia czy owrzodzenie. Można je również stosować do płukania jamy ustnej przy stanach zapalnych. W formie naparów ziele może się sprawdzić przy nieżytach dróg oddechowych zarówno w przypadki oskrzeli, jak i zatok. Ziela używa się również przy hemoroidach, zapaleniu pęcherzyka moczowego oraz przy biegunkach.
Ziele bluszczyka i jego filetowe kwiaty można parzyć, jak herbatę. Użyć do tego można zarówno suszonych, jak i świeżych części rośliny. Łodygę można natomiast zasypać cukrem i uzyskać syrop, który pomoże w leczeniu niestrawności i kaszlu. Ciekawostką jest, że bluszczyk kurdybanek może być również zamiennikiem dla sałaty czy rukoli. Jeśli jednak chcemy zapewnić sobie najsilniejsze działanie, konieczne będzie przygotowanie odwaru. Oznacza to, że zalewamy ziele wodą i gotujemy przez kilka minut. Następnie odstawiamy i odcedzamy.
Wsparcie dla wątroby i dróg żółciowych
Bluszczyk kurdybanek od dawna ceniony jest za swój dobroczynny wpływ na układ pokarmowy, a w szczególności na pracę wątroby. Działa dwutorowo: z jednej strony wspiera procesy oczyszczania tego organu z toksyn, a z drugiej stymuluje produkcję i przepływ żółci. To działanie żółciopędne jest kluczowe w profilaktyce, ponieważ zapobiega zastojom żółci, które mogą prowadzić do powstawania bolesnych kamieni żółciowych.
Za jego wyjątkowe właściwości w tym zakresie odpowiada między innymi kwas chenodeoksycholowy. Związek ten odgrywa istotną rolę w przeciwdziałaniu tworzeniu się kamieni cholesterolowych w pęcherzyku żółciowym, a także może wspomagać rozpuszczanie już istniejących złogów. Dzięki temu kurdybanek stanowi naturalne wsparcie dla utrzymania zdrowia dróg żółciowych.
Jak nie pomylić kurdybanka? Uważaj na te rośliny
Choć bluszczyk kurdybanek ma charakterystyczny wygląd, niedoświadczeni zielarze mogą pomylić go z kilkoma innymi roślinami. Najważniejszym i potencjalnie niebezpiecznym sobowtórem jest bluszcz pospolity (Hedera helix). Kluczowa różnica polega na sposobie wzrostu: kurdybanek płoży się po ziemi, tworząc gęste dywany, podczas gdy bluszcz pospolity jest pnączem wspinającym się po drzewach i murach za pomocą korzeni przybyszowych. Co więcej, ich zastosowanie jest zupełnie inne, a liście bluszczu pospolitego są trujące przy spożyciu.
Inne rośliny, z którymi bywa mylony, to jasnota biała (Lamium album) i jasnota purpurowa (Lamium purpureum). W ich przypadku najłatwiejszym sposobem na odróżnienie są kwiaty – u kurdybanka są one fioletowo-niebieskie i wyrastają w kątach liści, podczas gdy u jasnoty mają inną budowę i kolor (biały lub purpurowy). Dodatkową wskazówką jest zapach: roztarte w palcach liście kurdybanka wydzielają charakterystyczny, korzenno-żywiczny aromat, którego nie posiadają jego "sobowtóry".
