Codzienne jedzenie pomidorów może wpływać na zdrowie serca, jelit, odporność i wzrok. Dietetyczki wyjaśniają, jak działa likopen, kto powinien uważać na pomidory oraz dlaczego pomidory z puszki mogą zawierać więcej przyswajalnego likopenu niż świeże owoce.
Codzienne jedzenie pomidorów dostarcza składników ważnych dla całego organizmu
Choć pomidory najczęściej traktowane są jak warzywa, z punktu widzenia botaniki są owocami. W codziennej diecie pojawiają się w wielu postaciach — świeże, suszone, mrożone, konserwowe oraz jako składnik sosów i innych przetworów. Nie wyróżniają się wysoką zawartością białka, tłuszczu czy węglowodanów, ale ich wartość odżywcza wynika przede wszystkim z obecności witamin, składników mineralnych i związków roślinnych. Zawierają witaminę C, potas, foliany oraz witaminę K. Szczególną uwagę specjalistów od żywienia od lat przyciąga likopen. „Pomidory są jednym z najbardziej bogatych w składniki odżywcze produktów, jakie można dodać do swojego jadłospisu. Dostarczają witaminę C, potas, foliany i witaminę K, ale prawdziwym wyróżnikiem jest likopen, barwnik odpowiedzialny za ich intensywnie czerwony kolor i jeden z najlepiej przebadanych przeciwutleniaczy obecnych w żywności” – mówi dietetyczka Katharine Rosenthal.
Likopen w pomidorach jest badany pod kątem zdrowia serca
Najwięcej uwagi poświęca się właśnie likopenowi. Związek ten pomaga ograniczać stres oksydacyjny, czyli proces związany z uszkodzeniami komórek zachodzącymi w organizmie. „Likopen pomaga zwalczać stres oksydacyjny, czyli rodzaj wewnętrznych uszkodzeń, które z czasem mogą sprzyjać rozwojowi chorób przewlekłych. Odgrywa również ważną rolę dla zdrowia serca, ponieważ ogranicza utlenianie cholesterolu LDL, które przyczynia się do tworzenia blaszek miażdżycowych” – wyjaśnia dietetyczka Katharine Rosenthal. Pomidory dostarczają jednak nie tylko likopen. „Zawierają także inne przeciwutleniacze, takie jak beta-karoten i kwas chlorogenowy. Beta-karoten jest prekursorem witaminy A, dlatego wspiera odporność i zdrowie oczu, natomiast kwas chlorogenowy może pomagać w regulacji poziomu cukru we krwi oraz obniżaniu ciśnienia tętniczego u osób z podwyższonymi wartościami” – mówi dietetyczka Jill McNutt. Składniki obecne w pomidorach są łączone ze zdrowiem układu krążenia, wzroku, odporności oraz prawidłowym funkcjonowaniem procesów metabolicznych.
Pomidory na jelita i odporność mogą przynosić więcej korzyści, niż się wydaje
Regularne spożywanie pomidorów wiąże się z szeregiem potencjalnych korzyści zdrowotnych. „Jeśli jesz pomidory regularnie, twoje serce może na tym skorzystać. Likopen pomaga ograniczać stan zapalny i uszkodzenia oksydacyjne, a potas uczestniczy w regulacji ciśnienia tętniczego” – mówi dietetyczka Katharine Rosenthal. Witamina K bierze udział w procesie krzepnięcia krwi, a likopen jest również łączony z obniżaniem poziomu cholesterolu LDL. Jill McNutt zwraca uwagę, że codzienne spożywanie pomidorów zwiększa podaż przeciwutleniaczy, które pomagają ograniczać stres oksydacyjny i mogą wiązać się z niższym ryzykiem niektórych nowotworów. „Badania pokazują również, że włączanie pomidorów do diety może zwiększać liczbę oraz różnorodność korzystnych mikroorganizmów w jelitach. Pomidory są produktem bogatym w składniki odżywcze, który może sprzyjać zdrowiu serca, pomagać ograniczać stan zapalny i wspierać prawidłowe funkcjonowanie jelit” – dodaje dietetyczka Jill McNutt. Znaczenie mają także foliany uczestniczące w procesach związanych z funkcjonowaniem komórek i tkanek oraz beta-karoten wspierający narząd wzroku.
Pomidory a refluks. Nie każdy powinien jeść je bez ograniczeń
Mimo licznych zalet pomidory nie zawsze są dobrze tolerowane. Ze względu na swój kwaśny charakter mogą nasilać objawy refluksu i choroby refluksowej przełyku. „Pomidory są kwaśne i u osób z refluksem lub chorobą refluksową przełyku mogą nasilać dolegliwości. Jeśli lubisz pomidory, ale po ich spożyciu pojawia się pieczenie, warto ograniczyć ich ilość albo sprawdzić, czy większe znaczenie mają pomidory surowe czy poddane obróbce cieplnej” – mówi dietetyczka Katharine Rosenthal. Jill McNutt zwraca uwagę także na osoby cierpiące na niektóre choroby autoimmunologiczne. „Niektóre osoby, zwłaszcza cierpiące na wybrane choroby autoimmunologiczne, zauważają nasilenie objawów, takich jak stan zapalny lub ból stawów. Pomidory należą do rodziny psiankowatych i zawierają naturalne związki, między innymi alkaloidy, które u części osób mogą działać drażniąco. Jednocześnie pomidory pozostają bezpiecznym i zdrowym produktem dla większości ludzi, a tylko niewielki odsetek osób może odnieść korzyść z ich ograniczenia” – podkreśla dietetyczka.
Pomidory z puszki czy świeże? Dietetyczki wskazują, na co zwracać uwagę
Korzyści zdrowotne można czerpać nie tylko ze świeżych pomidorów. Dobrą opcją pozostają również pomidory mrożone, konserwowe i przetwory pomidorowe. „Warto pamiętać o pomidorach z puszki. Obróbka cieplna zwiększa dostępność likopenu, dlatego pomidory konserwowe często zawierają go więcej niż świeże. Są praktycznym produktem, który pozwala korzystać z wartości odżywczych pomidorów przez cały rok i nie obciąża domowego budżetu” – mówi dietetyczka Katharine Rosenthal. Podobne korzyści mogą zapewniać gotowe sosy pomidorowe, jednak warto wybierać produkty bez dodatku cukru i zawierające mniej niż 200 mg sodu w porcji. Dietetyczki przypominają również, że pomidory najlepiej spożywać razem ze źródłem tłuszczu. Dzięki temu organizm skuteczniej przyswaja likopen, beta-karoten oraz witaminę K.
