Ten grzyb to raj dla leniwych nad Bałtykiem. Robaki omijają go szerokim łukiem, a Ty zbierzesz kosze

Borowik amerykański to relatywnie nowy przybysz w rodzimych lasach. Z uwagi na jego skłonność do występowania w obszernych skupiskach, co znacząco upraszcza zbieranie, jest on wysoko ceniony przez zbieraczy i bywa potocznie nazywany "grzybem dla leniwych". W tekście przedstawiamy jego właściwości i podajemy najczęstsze lokalizacje występowania.

Ten egzotyczny grzyb rośnie nad polskim morzem. Idealny dla leniwych zbieraczy
Autor: Getty Image

Niedawno do polskich lasów zawitał nietypowy gość, borowik amerykański, który ma swoje korzenie w Ameryce Północnej. Jego droga do Polski prowadziła jednak przez Łotwę i Litwę, gdzie po raz pierwszy zanotowano jego obecność, zanim dotarł do naszego kraju. Chociaż powszechnie zyskał miano "borowika amerykańskiego”, przez pewien czas oficjalnie określano go jako "złotak wysmukły". Jednak w 2021 roku Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów wprowadziła zmiany, przyjmując oficjalnie nazwę "złotoborowik wysmukły" (Aureoboletus projectellus), która teraz jest uznawana za właściwą.

Niespodzianka dla polskich grzybiarzy: Borowik amerykański nad Bałtykiem

Mimo że upalne dni nie pozostawiają wątpliwości, że jesteśmy w środku lata, grzybiarze w Polsce powinni już przygotowywać swoje kalosze i koszyki. Na polskim wybrzeżu morza Bałtyckiego zaobserwowano ostatnio obfity wzrost populacji mało znanego, ale jadalnego grzyba - borowika amerykańskiego. Nazwa tego grzyba nawiązuje do popularnego w Polsce borowika szlachetnego, ale czy są one rzeczywiście podobne? Jak odróżnić borowika amerykańskiego od innych gatunków?

Historia i występowanie borowika amerykańskiego

Borowik amerykański, inaczej nazywany złotakiem wysmukłym, borowikiem wrzosowym lub potocznie "amerykańcem", jest jadalnym gatunkiem grzyba. Pochodzi on z Ameryki Północnej i został przywleczony do Polski w latach 80. XX wieku. Grzyb ten szczególnie upodobał sobie rejon polskiego morza, zwłaszcza wydmy porośnięte sosnami, wrzosowiska, a także lasy w regionie Podlasia.

Dla wielu grzybiarzy w Polsce jest to prawdziwa uczta. Najnowsze obserwacje wskazują, że w regionie Pomorza można zaobserwować nagromadzenie złotaków wysmukłych. Jako że jest to gatunek inwazyjny, występuje w dużych skupiskach, to ułatwia to zbiór. Dlatego też niekiedy nazywany jest "grzybem dla leniwych". Najczęściej można go spotkać na wydmach w miejscowości Łeba oraz na zalesionych obszarach przybrzeżnych.

Jak rozpoznać borowika amerykańskiego?

Borowik amerykański ma kilka charakterystycznych cech. Najbardziej wyróżniający jest jego kremowy lub jasnobrązowy trzon z widocznymi bruzdami, które mogą przypominać cięcia dokonane nożem. W przeciwieństwie do borowika szlachetnego, którego trzon jest gładki, "amerykaniec" ma jasnobrązowy kapelusz z charakterystycznym wnętrzem rurkowym. Jest to struktura, którą niektórzy opisują jako "gąbkę" lub "sitko". Rurki pod kapeluszem są kremowe, a po przekrojeniu grzyba nie zmieniają koloru, co jest dość unikalne w porównaniu z innymi gatunkami.

Dodatkowo warto zwrócić uwagę na to, że robactwo rzadko bytuje w tym grzybie, co jest świetną wiadomością dla zbieraczy. Chociaż borowik amerykański może być mylony z niejadalnymi borowikiem szatańskim i goryczakiem, jest nie tylko zdrowy, ale także smaczny. Zawiera on wiele wartościowych witamin, takich jak A, B1, B2, C oraz E, a także soli mineralnych.

Jak przygotować borowika amerykańskiego do jedzenia?

Przygotowanie złotoborowika do spożycia jest proste i nie różni się znacząco od obróbki innych grzybów leśnych. Kluczowe jest dokładne oczyszczenie bez użycia nadmiaru wody, która mogłaby wniknąć w gąbczastą strukturę kapelusza. Najlepiej użyć do tego miękkiej szczoteczki lub wilgotnej ściereczki, aby usunąć piasek i resztki ściółki. Należy odrzucić wszystkie okazy, które są miękkie, wodniste lub wyraźnie robaczywe. U starszych grzybów warto usunąć rurki, które podczas gotowania mogą stać się śluzowate.

Po oczyszczeniu grzyby są gotowe do obróbki termicznej. Najprostszym i zarazem najpopularniejszym sposobem jest smażenie na maśle lub oleju, co doskonale podkreśla ich smak. Można je dusić z cebulą, dodawać do mięs, makaronów czy risotto. Świetnie sprawdzają się również jako baza do aromatycznych zup i sosów. Niektórzy smakosze decydują się także na panierowanie kapeluszy, co pozwala uzyskać chrupiącą teksturę z zewnątrz i mięsisty miąższ w środku.

Smak, aromat i zastosowanie w kuchni

Borowik amerykański ceniony jest za swoje walory smakowe, które często określa się jako delikatne, lekko orzechowe i przyjemnie grzybowe. Jego mięsista konsystencja i subtelny, ziemisty aromat sprawiają, że jest on wszechstronnym składnikiem w kuchni. W smaku przypomina nieco borowika szlachetnego, choć jest od niego nieco łagodniejszy. Suszone okazy zyskują na intensywności, uwalniając głęboki, skoncentrowany zapach umami.

Dzięki swojej uniwersalności złotoborowik wysmukły znajduje szerokie zastosowanie w kulinariach. Świeże grzyby doskonale komponują się w jajecznicy, jako dodatek do zapiekanek, tart czy dań z ziemniakami. Suszone stanowią niezastąpioną bazę dla tradycyjnych potraw, takich jak zupa grzybowa, farsz do pierogów czy bigos, nadając im niepowtarzalnego aromatu. Można je również wykorzystać do przygotowania esencjonalnego bulionu grzybowego.

Sposoby na przechowywanie złotoborowika

Ze względu na szybkie psucie się świeżych grzybów, warto je przetworzyć zaraz po zebraniu. Jedną z najpopularniejszych metod konserwacji jest suszenie. Pokrojone w cienkie plastry grzyby można suszyć w specjalnej suszarce, lekko uchylonym piekarniku lub w przewiewnym, ciepłym miejscu. Prawidłowo wysuszone borowiki zachowują swoje walory smakowe nawet przez kilka lat i stają się bardziej aromatyczne.

Inną skuteczną metodą jest mrożenie. Grzyby należy najpierw oczyścić, pokroić i zblanszować, czyli krótko obgotować we wrzątku, co pozwoli zachować ich jędrność i kolor. Po osuszeniu można je zamrozić, a w tej formie zachowają świeżość do roku. W Polsce dużą popularnością cieszy się również marynowanie. Młode, niewielkie i twarde okazy zalewa się octową zalewą z przyprawami, tworząc w ten sposób doskonałą zakąskę na zimowe miesiące.

Poradnik Zdrowie - Warzywa