Masło orzechowe jako element codziennej diety może realnie wpłynąć na moc mięśni u osób starszych – takie wnioski płyną z sześciomiesięcznego badania kontrolowanego przeprowadzonego przez zespół z Institute for Physical Activity and Nutrition przy Deakin University w Melbourne. Wyniki opublikowano w prestiżowym Journal of Cachexia.
Masło orzechowe a siła mięśni u seniorów – wyniki badania klinicznego z Australii
Badanie objęło 120 osób w wieku od 66 do 89 lat, żyjących samodzielnie, ale znajdujących się w grupie podwyższonego ryzyka upadków. Uczestników losowo przydzielono do dwóch grup: jedna przez sześć miesięcy spożywała codziennie 43 gramy naturalnego masła orzechowego, druga utrzymywała dotychczasowy styl życia i dietę.
43 g masła orzechowego dziennie – jak poprawić moc mięśni u osób starszych
Interwencja dietetyczna oznaczała dostarczenie około 250 kcal dziennie, 20 g tłuszczu – w ponad 90 proc. nienasyconego – oraz około 10–13 g białka roślinnego. Uczestnicy mieli zachować dotychczasowy poziom aktywności fizycznej, co pozwalało ocenić wyłącznie wpływ suplementacji.
Głównym punktem końcowym była prędkość chodu na dystansie 4 metrów. Nie odnotowano tu istotnej różnicy między grupami. Jednak w teście pięciokrotnego wstawania z krzesła, znanym jako 5STS, osoby spożywające masło orzechowe poprawiły czas wykonania zadania o 1,23 sekundy w porównaniu z grupą kontrolną. Równocześnie wzrosła absolutna i względna moc mięśni dolnych partii ciała.
„Możliwość szybszego wykonania testu oznacza większą moc mięśni. Moc mięśni pozwala osobom starszym wykonywać codzienne czynności, takie jak wchodzenie po schodach czy wstawanie z krzesła. Jej wzrost zmniejsza również ryzyko upadków, które są częstą przyczyną utraty niezależności, pogorszenia jakości życia, a nawet przedwczesnej śmierci” - podkreśla rr Sze-Yen Tan, profesor nadzwyczajna i badaczka z Institute for Physical Activity and Nutrition.
Dieta na sarkopenię i ryzyko upadków – co pokazuje test 5STS
Sarkopenia, czyli postępująca utrata masy i funkcji mięśni wraz z wiekiem, jest jednym z kluczowych problemów zdrowotnych starzejących się społeczeństw. W badaniu aż 73–85 proc. uczestników spełniało kryteria ryzyka sarkopenii według kwestionariusza SARC-F. Wzrost względnej mocy mięśni o 0,27 W/kg w grupie interwencyjnej ma znaczenie kliniczne. W literaturze wskazuje się, że poprawa rzędu 0,2–0,3 W/kg może oznaczać przejście do wyższej kategorii sprawności funkcjonalnej. Co istotne, nie zaobserwowano równoczesnego wzrostu siły maksymalnej mierzonej siłą chwytu dłoni ani izometryczną siłą prostowników kolana, ani zmian w składzie ciała ocenianym metodą DXA.
Autorzy badania podkreślają, że moc mięśni – rozumiana jako połączenie siły i szybkości – może mieć większe znaczenie dla niezależności seniorów niż sama siła maksymalna.
Czy masło orzechowe powoduje przyrost masy ciała u seniorów
Wzrost podaży energii w grupie spożywającej masło orzechowe wyniósł średnio 256 kcal dziennie. Zwiększyło się spożycie białka o 13,4 g i tłuszczu o 21,4 g. Mimo to nie odnotowano istotnego przyrostu masy ciała ani tkanki tłuszczowej. Autorzy wskazują, że orzechy charakteryzują się wysoką zawartością jedno- i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które są łatwiej utleniane i mogą mieć wyższy efekt termogeniczny. Część energii z orzechów nie jest też w pełni wchłaniana, co może tłumaczyć brak przyrostu masy ciała mimo wyższej kaloryczności diety.
Białko roślinne dla seniorów – ograniczenia i wnioski z randomizowanego badania
Uczestnicy badania byli generalnie dobrze odżywieni, a średnie spożycie białka wynosiło 1,12 g/kg masy ciała już na początku eksperymentu, czyli powyżej rekomendowanego minimum 0,8 g/kg. To mogło ograniczyć potencjalne korzyści z dodatkowej podaży białka. Nie zaobserwowano istotnej poprawy prędkości chodu, siły mięśni ani masy mięśniowej. Badanie nie oceniało markerów zapalnych ani stresu oksydacyjnego, choć wcześniejsze prace sugerują, że regularne spożycie orzechów może ograniczać przewlekły stan zapalny, który przyczynia się do spadku sprawności fizycznej. Adherencja w grupie interwencyjnej była wysoka i wyniosła średnio 86 proc. Uczestnicy pozytywnie oceniali smak i konsystencję produktu, a forma masła okazała się korzystna dla osób z problemami z uzębieniem.
