Analiza przeprowadzona na grupie blisko 105 tysięcy zdrowych dorosłych wykazała zależność między sposobem odżywiania a długością życia. Osoby stosujące jeden z pięciu uznanych modeli żywieniowych żyły średnio od 1,5 do 3 lat dłużej. Badanie koncentrowało się na ocenie jakości diety oraz stopnia jej zgodności z określonymi wzorcami żywieniowymi.
Dieta na długowieczność
Uwzględnione modele diety różniły się szczegółowymi założeniami, jednak wspólnym elementem pozostawało wysokie spożycie produktów roślinnych oraz ograniczenie żywności wysoko przetworzonej. W każdym przypadku oceniano również wpływ diety na ryzyko chorób przewlekłych, w tym chorób serca, cukrzycy typu 2 oraz ogólną śmiertelność.
Dieta śródziemnomorska korzyści i model AMED
Alternatywna dieta śródziemnomorska, określana jako AMED, została dostosowana do warunków zachodnich. Model ten obejmuje dziesięć grup produktów, którym przypisuje się punkty w zależności od częstotliwości spożycia. Wysokie wyniki uzyskują osoby spożywające duże ilości warzyw z wyłączeniem ziemniaków, roślin strączkowych, owoców, orzechów, pełnoziarnistych produktów zbożowych oraz ryb. Jednocześnie zaleca się ograniczenie czerwonego i przetworzonego mięsa. W modelu tym uwzględnia się również umiarkowane spożycie alkoholu. Wyższe wyniki AMED wiążą się z niższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2, pogorszenia funkcji poznawczych oraz ogólnej śmiertelności.
Dieta DASH co jeść i wpływ na nadciśnienie
Dieta DASH została opracowana jako sposób żywienia ukierunkowany na obniżenie ciśnienia tętniczego bez stosowania leków. System oceny obejmuje osiem grup produktów, a wyższy wynik oznacza większą zgodność z założeniami diety i niższe ryzyko nadciśnienia. Model ten zakłada wysokie spożycie owoców, warzyw, orzechów, roślin strączkowych, produktów pełnoziarnistych oraz niskotłuszczowych produktów mlecznych. Jednocześnie ogranicza się sód, czerwone i przetworzone mięso oraz napoje słodzone. Stosowanie diety DASH wiąże się z niższym ryzykiem chorób serca, niewydolności serca, udaru, cukrzycy typu 2 oraz pogorszenia funkcji nerek.
Dieta roślinna zdrowie i długowieczność w modelu hPDI
Indeks zdrowej diety roślinnej hPDI został opracowany w celu oceny jakości diety opartej na produktach roślinnych. Uwzględnia 17 grup żywności podzielonych na trzy kategorie, a wyższy wynik oznacza większy udział nieprzetworzonych produktów roślinnych i mniejsze spożycie produktów odzwierzęcych oraz przetworzonych. Model ten rozróżnia dietę roślinną opartą na pełnowartościowych składnikach od tej, która bazuje na przetworzonych produktach roślinnych. Wyższe wyniki hPDI wiążą się z niższym ryzykiem cukrzycy typu 2, chorób serca, wybranych nowotworów oraz ogólnej śmiertelności.
Dieta a cukrzyca typu 2 profilaktyka i model DRRD
Model DRRD został zaprojektowany jako narzędzie oceny sposobu żywienia w odniesieniu do ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2. Obejmuje dziewięć komponentów ocenianych na podstawie spożycia określonych produktów.
Wyższe wyniki uzyskują osoby spożywające więcej błonnika z produktów zbożowych, kawy, orzechów, owoców oraz roślin strączkowych. Niższe wyniki wiążą się z większym spożyciem tłuszczów trans, czerwonego i przetworzonego mięsa oraz napojów słodzonych. Wyższe wartości DRRD są powiązane z lepszą regulacją poziomu cukru we krwi oraz niższym poziomem stanu zapalnego.
Indeks zdrowego odżywiania AHEI i ryzyko chorób przewlekłych
Indeks zdrowego odżywiania AHEI-2010 został opracowany przez badaczy z Harvard T.H. Chan School of Public Health jako narzędzie oceny jakości diety. System punktowy uwzględnia wpływ poszczególnych produktów i składników odżywczych na ryzyko chorób przewlekłych. Wysokie wyniki uzyskują osoby spożywające więcej owoców, warzyw, produktów pełnoziarnistych, orzechów, roślin strączkowych oraz tłuszczów wielonienasyconych i kwasów omega-3. Jednocześnie ogranicza się spożycie sodu, tłuszczów trans, napojów słodzonych oraz czerwonego i przetworzonego mięsa. Wyższy wynik AHEI-2010 wiąże się z niższym ryzykiem choroby wieńcowej, udaru, cukrzycy oraz ogólnej śmiertelności.
Co jeść żeby żyć dłużej i wspólne elementy diet
Choć każdy z opisanych modeli żywienia różni się szczegółami, ich wspólnym mianownikiem pozostaje wysoka zawartość błonnika oraz zdrowych tłuszczów pochodzących z warzyw, owoców, roślin strączkowych, produktów pełnoziarnistych, orzechów i nasion. Jednocześnie wszystkie ograniczają żywność wysoko przetworzoną, tłuszcze trans oraz napoje słodzone. Wyniki analiz wskazują, że to właśnie te elementy mają znaczenie dla zdrowia sercowo-naczyniowego, regulacji poziomu cukru we krwi oraz zmniejszenia ryzyka chorób przewlekłych, które wpływają na długość życia.
Polecany artykuł:
