Utrzymanie prawidłowej masy ciała ma kluczowe znaczenie dla pracy serca, tempa przemiany materii oraz zdrowia nerek. W związku z tym ci, którzy dbają o linię, często zastanawiają się, kiedy najlepiej dokonywać pomiarów, aby były one rzetelne. Eksperci na podstawie przeprowadzonych analiz wskazują na konkretną porę, w której wskazania wagi są najbardziej stabilne.
Dietetyczka wskazuje, o której godzinie się ważyć
Najlepsza pora dnia na ważenie to wczesny poranek, jeszcze przed jedzeniem i piciem, a także po skorzystaniu z toalety. W tym momencie organizm znajduje się w najbardziej przewidywalnym stanie metabolicznym, a wynik nie jest jeszcze zaburzony przez spożycie posiłków czy płynów. Theresa Gentile, dietetyczka kliniczna z Academy of Nutrition and Dietetics, podkreśla znaczenie regularności pomiarów.
„Ważne jest, aby ważyć się o tej samej porze każdego dnia, aby uzyskać spójne dane” – mówi Gentile.
Specjalistka dodaje, że waga naturalnie rośnie w ciągu dnia. Wpływają na to między innymi spożywane jedzenie, ilość wypijanych płynów, zmiany hormonalne oraz ilość soli w diecie, która może powodować zatrzymywanie wody w organizmie.
Nawet 1-3 kg. Dlaczego waga zmienia się w ciągu dnia?
Wahania masy ciała w ciągu dnia są zjawiskiem fizjologicznym i nie oznaczają rzeczywistej zmiany ilości tkanki tłuszczowej. W ciągu kilku godzin masa ciała może zmieniać się nawet o kilka kilogramów, głównie z powodu zmian w nawodnieniu organizmu oraz zawartości przewodu pokarmowego. Spożywanie posiłków i płynów powoduje wzrost masy ciała w ciągu dnia, podobnie jak zatrzymywanie wody wynikające z wysokiego spożycia sodu. Na wynik pomiaru wpływają także rytmy hormonalne oraz poziom aktywności fizycznej. Z tego powodu eksperci podkreślają, że najważniejsza jest nie pojedyncza liczba na wadze, lecz trend obserwowany w dłuższym okresie czasu.
Na wahania wagi u kobiet duży wpływ ma cykl menstruacyjny. W drugiej fazie cyklu, pod wpływem zmian hormonalnych, szczególnie progesteronu, wiele kobiet doświadcza zatrzymywania wody, wzdęć i uczucia ciężkości, co może skutkować wzrostem masy ciała o 1-3 kg. Po zakończeniu miesiączki waga zazwyczaj wraca do poziomu wyjściowego. Z tego powodu, dla uzyskania najbardziej miarodajnych wyników, kobiety powinny ważyć się w pierwszej połowie cyklu.
Czy warto ważyć się codziennie? Badania mówią jasno
Część badań wskazuje, że osoby monitorujące swoją wagę codziennie częściej osiągają cele związane z redukcją masy ciała. Jednocześnie eksperci zaznaczają, że taka strategia nie jest konieczna dla wszystkich. Doktor Kathryn M. Ross podkreśla znaczenie obserwowania długoterminowych zmian.
„Aby monitorować ogólny stan zdrowia, warto obserwować wagę w czasie – czy to podczas corocznej wizyty u lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, czy częściej, korzystając z wagi w domu” – mówi Ross.
Badaczka dodaje, że osoby dążące do redukcji masy ciała mogą korzystać z częstszych pomiarów.
„Osobie próbującej schudnąć zazwyczaj rekomenduję ważenie co najmniej raz w tygodniu, a wiele programów odchudzania opartych na dowodach naukowych zaleca ważenie raz dziennie”.
Theresa Gentile wskazuje, że codzienne monitorowanie wagi może wspierać zmianę zachowań żywieniowych.
„Badania wykazały, że osoby ważące się codziennie częściej tracą na wadze i wprowadzają więcej zachowań sprzyjających kontroli masy ciała” – wyjaśnia dietetyczka.
Według niej osoby regularnie korzystające z wagi uczą się rozpoznawać naturalne wahania masy ciała. Dzięki temu szybciej reagują na trend wzrostowy, zanim przyrost masy ciała stanie się trudniejszy do odwrócenia.
Kiedy regularne monitorowanie wagi może nie być korzystne dla zdrowia?
Specjaliści zwracają uwagę, że monitorowanie wagi nie zawsze jest korzystne dla wszystkich. U osób z historią zaburzeń odżywiania, silnym stresem związanym z wagą lub obsesyjną kontrolą masy ciała częste ważenie może nasilać problemy psychiczne. Summer Kessel, dietetyczka kliniczna, specjalistka leczenia otyłości i dyrektor działu żywienia w Vineyard, zwraca uwagę na znaczenie dobrostanu psychicznego.
„Jeśli monitorowanie wagi wywołuje stres lub negatywnie wpływa na nastrój, warto poszukać wsparcia” – mówi Kessel.
Jednocześnie podkreśla, że w niektórych chorobach kontrola masy ciała jest elementem leczenia. Dotyczy to między innymi niewydolności serca czy chorób nerek, w których zmiany wagi mogą odzwierciedlać zatrzymywanie płynów w organizmie.
Jak się ważyć, aby otrzymać wiarygodny wynik?
Poza wyborem odpowiedniej godziny należy zwrócić uwagę na dodatkowe aspekty. Urządzenie powinno stać na twardej i równej nawierzchni, takiej jak panele lub kafelki, a nie na wykładzinie, przy czym zawsze należy korzystać z tej samej wagi. Ważenie powinno odbywać się o stałej porze, najkorzystniej po przebudzeniu, przed posiłkiem i po wizycie w łazience. Ważne jest również, aby być bez odzieży lub w lekkim stroju, gdyż ciężkie ubrania potrafią zwiększyć wynik nawet o ok. 0,5 kg. Najlepiej nago lub w lekkiej, stałej bieliźnie. Kiedy już staniesz na wadze, pozostań nieruchomo, na środku wagi, rozkładając ciężar równomiernie na obie stopy.
Unikaj pomiarów po ciężkim jedzeniu, alkoholu, intensywnym treningu oraz przed oraz w trakcie menstruacji.
Waga ciała to nie jedyny wskaźnik zdrowia. Co jeszcze warto kontrolować?
Eksperci przypominają, że waga ciała jest tylko jednym z wielu parametrów opisujących stan zdrowia. Summer Kessel zaznacza, że w niektórych sytuacjach ważniejsze mogą być inne wskaźniki.
„Miary niezwiązane z wagą są czasami nawet ważniejsze niż liczba na wadze. Codzienne zdrowe nawyki, takie jak dobre odżywianie, aktywność fizyczna i odpowiednia ilość snu, mogą poprawić stan zdrowia nawet wtedy, gdy masa ciała się nie zmienia”.
Eksperci sugerują zatem, by poza sprawdzaniem ciężaru ciała przyglądać się również pozostałym aspektom kondycji metabolicznej. Do czynników tych zalicza się rezultaty testów laboratoryjnych, zasoby energii, sprawność fizyczną oraz ogólny komfort psychiczny. Chociaż śledzenie wagi wciąż stanowi istotny element weryfikacji stanu zdrowia, odczytywanie uzyskanych danych musi brać pod uwagę szersze uwarunkowania organizmu i trybu życia. Dodatkowo fachowcy coraz mocniej akcentują rolę mierzenia obwodu pasa, który w kontekście zdrowia metabolicznego okazuje się bardziej miarodajnym parametrem niż wyłącznie wskaźnik BMI.
Czym jest wskaźnik BMI?
Wskaźnik BMI (Body Mass Index), znany również jako indeks masy ciała, to jedno z podstawowych narzędzi służących do oceny, czy masa ciała jest proporcjonalna do wzrostu. Jego koncepcję opracował belgijski statystyk Adolf Quetelet już w 1832 roku, jednak jako powszechnie stosowany termin medyczny wszedł do użytku dopiero w 1972 roku. Oblicza się go, dzieląc masę ciała wyrażoną w kilogramach przez wzrost podniesiony do kwadratu (m²).
Zgodnie z klasyfikacją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), wynik BMI w przedziale 18,5–24,9 oznacza prawidłową masę ciała. Wartości poniżej 18,5 wskazują na niedowagę, natomiast wynik od 25,0 do 29,9 klasyfikowany jest jako nadwaga. Wskaźnik równy 30,0 lub wyższy sygnalizuje otyłość, którą dzieli się na trzy stopnie: I stopień (30,0–34,9), II stopień (35,0–39,9) oraz III stopień (≥40,0). Należy jednak pamiętać, że BMI jest miarą orientacyjną i może nie być w pełni miarodajne dla sportowców, kobiet w ciąży czy osób starszych.
Wskaźnik WHtR – alternatywna miara zdrowia
Chociaż wskaźnik BMI jest powszechnie stosowany, nie dostarcza on pełnej informacji o rozmieszczeniu tkanki tłuszczowej, które jest kluczowe dla oceny ryzyka zdrowotnego. Dlatego coraz częściej specjaliści zalecają uzupełnienie pomiaru o wskaźnik WHtR (Waist-to-Height Ratio), czyli stosunek obwodu talii do wzrostu. Jest to szczególnie istotne, gdy BMI przekracza wartość 25,0.
Interpretacja wyniku WHtR jest prosta - obwód twojej talii nie powinien przekraczać połowy twojego wzrostu. Wartość 0,5 lub wyższa sygnalizuje otyłość brzuszną, która wiąże się ze znacznym wzrostem ryzyka wystąpienia poważnych powikłań metabolicznych. Należą do nich między innymi cukrzyca typu 2, choroby układu krążenia, nadciśnienie tętnicze, udar mózgu oraz zawał serca.
Źródła:
health.com
