Borówki od dawna budzą zainteresowanie badaczy ze względu na zawarte w nich związki roślinne. Tym razem naukowcy z University of Kansas Medical Center postanowili sprawdzić, czy ich regularne spożywanie wpływa na przepływ krwi w mózgu oraz poziom glutationu, jednego z naturalnych przeciwutleniaczy organizmu. Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie „American Journal of Clinical Nutrition”.
Co dzieje się w mózgu po trzech miesiącach przyjmowania borówek?
W badaniu uczestniczyły osoby w wieku od 65 do 89 lat, które wcześniej jadły owoce jagodowe najwyżej raz w tygodniu. Uczestników losowo podzielono na dwie grupy. Jedna codziennie otrzymywała liofilizowane borówki w proszku, w ilości odpowiadającej szklance świeżych owoców. Druga przyjmowała placebo. Ani seniorzy, ani naukowcy nie wiedzieli, kto dostaje który preparat.
Badanie ukończyło 60 osób. W obu grupach uczestnicy przestrzegali zaleceń w ponad 92 proc.
Za pomocą rezonansu magnetycznego mierzono przepływ krwi w poszczególnych częściach mózgu. U osób przyjmujących borówki przepływ krwi w przedniej części zakrętu obręczy zwiększył się o około 7 proc. Ten obszar uczestniczy między innymi w utrzymywaniu uwagi, planowaniu działań i kontrolowaniu procesów poznawczych.
Co ważne, różnica była istotna statystycznie również w porównaniu z grupą placebo.
W dwóch innych obszarach mózgu, jądrze ogoniastym i skorupie, przepływ krwi wzrósł odpowiednio o około 7 i 6 proc. Wyniki te były jednak obarczone dużą niepewnością, a różnice względem placebo nie osiągnęły istotności statystycznej. Borówki poprawiły ukrwienie, ale poziom glutationu się nie zmienił
Badacze sprawdzili również, czy codzienna porcja borówek wpływa na poziom glutationu w mózgu. To substancja, która pomaga chronić komórki przed stresem oksydacyjnym. Po trzech miesiącach nie stwierdzono istotnej różnicy między osobami przyjmującymi borówki a grupą placebo.
Naukowcy przypuszczają więc, że zwiększony przepływ krwi może mieć związek z działaniem składników borówek na naczynia krwionośne, a nie ze zmianą poziomu glutationu. Nie ustalono jednak dokładnego mechanizmu. Brak wzrostu glutationu nie oznacza również, że wykluczono wszystkie możliwe działania przeciwutleniające borówek. W badaniu oceniano ten konkretny wskaźnik.
Czy borówki poprawiają pamięć u osób starszych?
Choć wyniki dotyczące ukrwienia mózgu są obiecujące, nie potwierdzają, że borówki poprawiają pamięć. W tym badaniu nie przeprowadzano testów sprawdzających zapamiętywanie, myślenie ani ryzyko rozwoju demencji. Nie wiadomo więc, czy zwiększony przepływ krwi w przedniej części zakrętu obręczy przekłada się na lepszą sprawność umysłową.
Trzeba też uwzględnić skalę badania. Ukończyło je 60 osób, a obserwacja trwała trzy miesiące. Wszyscy uczestnicy wcześniej rzadko jedli owoce jagodowe. Naukowcy sprawdzili tylko jedną dzienną porcję, dlatego nie wiadomo, czy inne ilości przyniosłyby podobne rezultaty.
Badanie dotyczyło proszku z całych liofilizowanych borówek, odpowiadającego szklance świeżych owoców. Nie porównywano jego działania z jedzeniem świeżych lub mrożonych borówek.
Wyniki wskazują na możliwą korzyść dla ukrwienia mózgu u osób starszych. Nie dowodzą natomiast, że jedzenie borówek zapobiega pogorszeniu pamięci, demencji czy chorobie Alzheimera. Takie zależności wymagają osobnych, dłuższych badań.
20
5
Źródła:
1. Choi IY, Payne C, Lee P, Spaeth K, Taylor M, Sullivan DK. The effects of blueberry consumption on cerebral blood flow and brain glutathione levels in older adults: a double-blind randomized, placebo-controlled trial. Am J Clin Nutr. 2026. doi:10.1016/j.ajcnut.2026.101613.
2. National Library of Medicine. PubMed: PMID 42951114 [Internet].
3. howhealthyis.com
