Te warzywa to koszmar dla wątroby. Sprawdź, czy z nimi nie przesadzasz

2023-07-21 16:12

Wątroba to organ, który musi „dźwigać nasze grzechy” – te związane z piciem i jedzeniem. Szczególnie obrywa jej się, gdy sięgamy po niewłaściwe produkty. Chociaż warzywa uchodzą za samo zdrowie, niektóre z nich mogą poważnie wątrobie szkodzić. Jakich warzyw należy unikać?

Te warzywa to koszmar dla wątroby. Sprawdź, czy z nimi nie przesadzasz
Autor: GettyImages Te warzywa to koszmar dla wątroby. Sprawdź, czy z nimi nie przesadzasz

Wątroba - rola w organizmie 

Wątroba jest dużym, ważącym ok. 1,3 kg narządem usytuowanym w prawej górnej części brzucha, pod przeponą. Przetwarza pokarm, który uprzednio został strawiony w żołądku i jelitach. To jej rolą jest filtrowanie toksyn. Wątroba odpowiada za 13 proc. ukrwienia ludzkiego ciała.

Wątroba jest też odpowiedzialna za prawidłową gospodarkę białkową, tłuszczową i węglowodanową. Spożywając niezdrową żywność, obciążamy wątrobę. Chociaż ma ona duże zdolności regeneracyjne, jednak po dłuższym narażeniu na czynniki toksyczne nawet wątroba ulega uszkodzeniom, które z kolei rzutują na stan całego ciała.

Inne istotne funkcje wątroby to m.in. przechowanie cukru w postaci glikogenu, który może być uwalniany, gdy spada poziom cukru we krwi. Ponadto wątroba odpowiada za trawienie tłuszczów, jak również za ich magazynowanie. Stanowi też „magazyn” innych cennych składników, jak żelazo czy witaminy, które uwalnia, gdy jest na nie zapotrzebowanie.

Poradnik zdrowie: Zdrowo odpytani - wątroba

Warzywa, które szkodzą wątrobie 

Zdrowe żywienie to klucz do zdrowej wątroby. Jednak chociaż żyjemy w przekonaniu, że nie ma nic lepszego dla organizmu niż warzywa, to nierzadko się okazuje, że jemy je źle – przez co również szkodzimy wątrobie. Jakie warzywa działają niszcząco na ten narząd?

Smażone warzywa 

W przypadku warzyw, które mogą działać toksycznie na wątrobę, nie chodzi o ich konkretny rodzaj, ale o ich sposób przygotowania. Oznacza to, że np. warzywa smażone w głębokim oleju mają na organizm znacznie gorszy wpływ niż te, które są gotowane w wodzie czy przygotowane na parze.

Spożywanie smażonego jedzenia sprzyja odkładaniu tłuszczu w komórkach wątroby. To z kolei upośledza pracę i strukturę wątroby. Szczególnie szkodliwe są tłuszcze trans, jak również tłuszcze nasycone. Smażenie może powodować powstawanie WWA, wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, które szczególnie szkodzą wątrobie, prowadząc nawet do rozwoju nowotworów. Ponadto taki sposób żywienia sprzyja nadwadze i otyłości.

Spleśniałe warzywa

Wśród czynników, które są silnie szkodliwe dla organizmu, należy wymienić pleśnie. Niestety wiele osób uważa, że „porcja grzybów”, jak potocznie mówi się o pleśni, nie stanowi przeszkody, aby produkt zjeść, np. po odkrojeniu zepsutych fragmentów. Niestety to nie wystarczy, aby pozbyć się pleśni i toksyn. Podobnie niewystarczająca jest obróbka termiczna. 

Niestety w pleśniach mogą znajdować się mykotoksyny, które są silnie toksyczne dla ludzkiego ciała. Mogą one przyczyniać się do stanów zapalnych w organizmie. Jeśli wątroba jest narażona na działanie mykotoksyn przez dłuższy czas, może dojść do wzrostu poziomu zapalnych cytokin. Te z kolei sprzyjają przewlekłym stanom zapalnym, przeciążeniom wątroby, zaburzeniom pracy wątroby, zwłóknieniom wątroby, a nawet martwicy tego narządu.

U osób dłuższy czas narażonych na pleśnie, występuje zwiększone prawdopodobieństwo insulinooporności, uczucia przewlekłego zmęczenia, ogólnego złego samopoczucia, a także spadek odporności. Niektóre badania wskazują na związki mykotoksyn z nowotworami wątrob

Przetworzone warzywa

Jeśli sięgamy po żywność przetworzoną, nawet jeśli w teorii w jej składzie znajdują się warzywa, to w praktyce musimy liczyć się z faktem, że ten rodzaj jedzenia szkodzi wątrobie. Podobnie wpływają na organizm wszelkiego rodzaju gotowe dania w słoikach, dania o przedłużonej trwałości.

Są to posiłki, w których warzywa tracą znakomitą większość swoich wartości odżywczych. Za to są „wzbogacone” o cukry, sól, tłuszcze nasycone, konserwanty, stabilizatory itp. Spożywanie przetworzonych warzyw może powodować m.in. stłuszczenie wątroby, a w skrajnych przypadkach nawet marskość.

Jakie warzywa są najzdrowsze dla wątroby?

Jeśli chcemy korzystnie wpływać na organizm, należy sięgać po warzywa świeże, z czystych upraw, w których nie stosuje się środków chemicznych. Te tzw. pryskane owoce i warzywa mogą również zawierać ślady użytych substancji, które nie są obojętne dla organizmu.

Warto, jeśli ma się taką możliwość, uprawiać swój ogródek warzywny lub np. sadzić na balkonie pomidory, marchew. Takie balkonowe ogródki to coraz bardziej popularne rozwiązanie.

Jeżeli chcemy zachować warzywa na dłużej, dobrym pomysłem jest robienie kiszonek. Są one niezwykle zdrowe dla organizmu. Bywa, że mówi się, że kiszonki to naturalny antybiotyk. Nie tylko podnoszą odporność, ale pomagają zwalczać infekcje wirusowe, bakteryjne i grzybicze.

Ponadto z niektórych warzyw można robić naturalnie suszone czipsy. Można się pokusić również o przygotowanie na zimę różnego rodzaju warzywnych przetworów, co pozwoli nam cieszyć się ich smakiem i walorami przez długie miesiące, przy jednoczesnym zachowaniu pewności, że zostały naturalnie przygotowane, bez zbędnych wspomagaczy.